Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD)

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne lub obsesyjno-kompulsywne wi─ů┼╝e si─Ö z l─Ökiem, kt├│ry wywo┼éuje niepo┼╝─ůdane, natr─Ötne my┼Ťli i niepokoj─ůce wyobra┼╝enia. Towarzysz─ů temu zachowania, kt├│re maj─ů charakter przymusu. Celem tych zachowa┼ä jest neutralizacja obsesyjnych my┼Ťli. Zaburzenie to znane jest r├│wnie┼╝ pod nazwami: nerwica natr─Öctw, zesp├│┼é anankastyczny, nerwica anankastyczna.

 

Czym jest zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD)?

Chorzy z Zaburzeniem Obsesyjno-Kompulsyjnym (OCD) maj─ů dwa rodzaje objaw├│w (lub tylko jeden z nich): my┼Ťli obsesyjne, czyli natr─Ötne my┼Ťli ÔÇťprzychodz─ůce nie wiadomo sk─ůdÔÇŁ oraz rytua┼éy (czyli pewne czynno┼Ťci lub my┼Ťli maj─ůce na celu neutralizacj─Ö my┼Ťli obsesyjnych). Rytua┼éy ÔÇô inaczej kompulsje ÔÇô to wszelkiego rodzaju czynno┼Ťci, kt├│rym oddaje si─Ö osoba chora, takie jak: bardzo cz─Öste mycie r─ůk b─ůd┼║ ca┼éego cia┼éa, wyrywanie sobie w┼éos├│w, ci─ůg┼ée upewnianie si─Ö, czy zosta┼é zakr─Öcony gaz, zamkni─Öte drzwi, wy┼é─ůczony telewizor. To cz─Östo nic innego jak wykonywanie normalnych ┼╝yciowych czynno┼Ťci ze znacznie zwi─Ökszon─ů (powy┼╝ej jednej godziny dziennie) intensywno┼Ťci─ů i cz─Östo┼Ťci─ů. Natr─Öctwa my┼Ťlowe obejmuj─ů przymus powracania do jakiej┼Ť czynno┼Ťci my┼Ťlowej, kt├│ra nierzadko powoduje l─Ök, np. my┼Ťli o swojej ┼Ťmierci, ko┼äcu ┼Ťwiata, chorobie bliskich, o nie┼Ťwiadomym spowodowaniu wypadku, blu┼║nierstwie, ┼Ťwi─Ötokradztwie, wyrz─ůdzeniu krzywdy sobie b─ůd┼║ swoim bliskim. Ponadto obejmuj─ů skupianie si─Ö na nieistotnych, z obiektywnego punktu widzenia, wyobra┼╝eniach i powracaniu do nich, konieczno┼Ť─ç przeprowadzenia my┼Ťli ÔÇ×od pocz─ůtku do ko┼äcaÔÇŁ, liczenie np. k─ůt├│w, mebli, ludzi w pokojach.

 

 

Wa┼╝nym aspektem zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego odr├│┼╝niaj─ůcego go od psychozy (schizofrenii) jest to, ┼╝e chory zdaje sobie spraw─Ö z tego, i┼╝ jego zachowania s─ů dziwne i utrudniaj─ůce mu ┼╝ycie, a jego my┼Ťli, mimo tego, ┼╝e straszne, dziwne i niechciane, s─ů jego w┼éasnymi my┼Ťlami.

 

My┼Ťli i czynno┼Ťci w przebiegu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, na og├│┼é nie wykraczaj─ů poza ramy my┼Ťli i czynno┼Ťci, kt├│re na co dzie┼ä wykonuje ka┼╝dy z nas. Problematyczne staj─ů si─Ö one, gdy zaczynaj─ů przekracza─ç w swoim wymiarze czasowym jedn─ů godzin─Ö dziennie. Zdarza si─Ö, i┼╝ w niekt├│rych przypadkach nie jeste┼Ťmy w stanie wyj┼Ť─ç z domu do pracy lub opu┼Ťci─ç samochodu, dojechawszy do celu ÔÇô tak zajmuj─ů nas rytua┼éy maj─ůce na celu zneutralizowanie natr─Ötnej my┼Ťli.

 

Bardzo cz─Östo tre┼Ť─ç my┼Ťli obsesyjnych jest bardzo osobista, kr─Öpuj─ůca, mog─ůca dotyczy─ç np. sfer seksualno┼Ťci lub wiary. Wa┼╝ne jest, aby zaufa─ç terapeucie i opowiedzie─ç mu o wszystkich my┼Ťlach obsesyjnych i rytua┼éach, nie pomijaj─ůc ┼╝adnego z nich. Pomini─Öta my┼Ťl lub ÔÇśzapomnianyÔÇÖ rytua┼é, potrafi ÔÇśodbi─ç z korzeniaÔÇÖ, jak perz w po┼Ťpiesznie, niestarannie wypielonym ogrodzie.

 

zaburzenie obsesyjno-kompulsywne

 

Obsesje

Wed┼éug Ameryka┼äskiej Klasyfikacji Zaburze┼ä Psychicznych DSM-V obsesje to uporczywe i nawracaj─ůce natr─Ötne my┼Ťli, wyobra┼╝enia i impulsy, dla osoby, kt├│ra ich do┼Ťwiadcza s─ů niemo┼╝liwe do skontrolowania, niew┼éa┼Ťciwe, utrudniaj─ůce funkcjonowanie. Te my┼Ťli s─ů tak inwazyjne, ┼╝e osoba cierpi─ůca aktywnie stara si─Ö im oprze─ç lub je st┼éumi─ç. Mo┼╝e to robi─ç za pomoc─ů innych my┼Ťli lub kompulsji. Te my┼Ťli cz─Östo s─ů prze┼╝ywane jako bardzo wstydliwe, przez co osoba cierpi─ůca pr├│buje poradzi─ç sobie z nimi samotnie. Obsesyjne my┼Ťli pojawiaj─ů si─Ö wbrew woli i mimo sprzeciwu. W ┼Ťwiecie osoby cierpi─ůcej na zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne te my┼Ťli s─ů niemo┼╝liwe do skontrolowania. W psychiatrii opisuje si─Ö r├│┼╝ne rodzaje obsesji:

 

ÔŚĆ natr─Ötna niepewno┼Ť─ç ÔÇô najcz─Ö┼Ťciej dotyczy codziennych czynno┼Ťci np. czy kurki z gazem na pewno s─ů zakr─Öcone, czy drzwi zosta┼éy zamkni─Öte na klucz, czy okno nie zosta┼éo otwarte, czy moje przedmioty s─ů u┼éo┼╝one we w┼éa┼Ťciwy spos├│b. Ka┼╝dy z nas prze┼╝ywa tego typu w─ůtpliwo┼Ťci, jednak dla osoby z OCD (zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym) te my┼Ťli s─ů nie do zniesienia i powoduj─ů przymus wielokrotnego sprawdzania.

 

ÔŚĆ natr─Ötne blu┼║niercze, wulgarne, obsceniczne my┼Ťli, kt├│re najcz─Ö┼Ťciej kontrastuj─ů z czyim┼Ť ┼Ťwiatopogl─ůdem ÔÇô to np. prze┼╝ywanie blu┼║nierczych wizji w trakcie modlitwy w ko┼Ťciele albo wulgarnych my┼Ťli w czasie spotkania z bliskimi. To co istotne, ┼╝e te inwazyjne my┼Ťli nasilaj─ů si─Ö w sytuacjach kiedy s─ů uznawane za najbardziej niepo┼╝─ůdane.

 

ÔŚĆ natr─Ötne impulsy ÔÇô to silna pokusa aby w zrobi─ç co┼Ť ryzykownego, ┼éami─ůcego zasady i konwenanse np. znacznie wychylenie si─Ö przez okno, krzyk w trakcie mszy w ko┼Ťciele, rozebranie si─Ö w grupie ludzi, kopni─Öcie dziecka. Wa┼╝ne, ┼╝e nigdy nie dochodzi do ich realizacji, ale pacjent bardzo si─Ö boi, ┼╝e nie uda mu si─Ö powstrzyma─ç tych impuls├│w.

 

ÔŚĆ ruminacje ÔÇô ci─ůg┼ée, trudne do przerwania, bezu┼╝yteczne i bezproduktywne wielogodzinne namy┼Ťlanie si─Ö nad jakim┼Ť tematem bez podejmowania wniosk├│w lub dzia┼éa┼ä.

 

ÔŚĆ l─Ök przed brudem, zabrudzeniem siebie lub innych, l─Ök przed nieczysto┼Ťci─ů

 

ÔŚĆ obsesyjna konieczno┼Ť─ç utrzymania przedmiot├│w w jakim┼Ť porz─ůdku np. w okre┼Ťlonej symetrii, kolejno┼Ťci czy uk┼éadzie.

 

zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

 

Kompulsje

To inaczej czynno┼Ťci natr─Ötne, mog─ů dotyczy─ç powtarzaj─ůcych si─Ö jawnych czynno┼Ťci, kt├│re staj─ů si─Ö d┼éugimi rytua┼éami np. d┼éugie, dok┼éadne mycie r─ůk w okre┼Ťlonej sekwencji czy odmawianie modlitw w ustalonym porz─ůdku bez mo┼╝liwo┼Ťci odst─Öpstwa. Kompulsje z regu┼éy s─ů odpowiedzi─ů na obsesje. Natr─Ötne my┼Ťli s─ů tak trudne do zniesienia, ┼╝e osoba produkuje rytua┼éy, kt├│re maj─ů za zadanie zneutralizowa─ç, odczyni─ç, odczarowa─ç obsesyjne wyobra┼╝enia. Cz─Östo si─Ö tak zdarza, ┼╝e te czynno┼Ťci s─ů obwarowane sztywnymi zasadami. Celem kompulsji jest zmniejszenie napi─Öcia lub zapobiegni─Öcie przera┼╝aj─ůcym zdarzeniom. Te czynno┼Ťci s─ů dla pacjenta wstydliwe, ┼╝enuj─ůce, bezsensowne, ale zarazem nieuniknione i na tym polega tragizm tego zaburzenia. Kompulsje mog─ů si─Ö objawia─ç w r├│┼╝ny spos├│b:

 

ÔŚĆ natr─Ötne sprawdzanie, np. kurk├│w z gazem, kranu z wod─ů czy innych przedmiot├│w.

 

ÔŚĆ nawracaj─ůce czyszczenie, np. r─ůk ÔÇô to si─Ö wi─ů┼╝e ze sta┼é─ů niepewno┼Ťci─ů, czy na pewno umy┼éem r─Öce w dobrej kolejno┼Ťci, czy na pewno s─ů ju┼╝ czyste, czy zrobi┼éem to dobrze. Rytua┼éy mycia s─ů zr├│┼╝nicowane, od stosunkowo ┼éagodnych, polegaj─ůcych na myciu r─ůk przez 15-20 minut po ka┼╝dej wizycie w toalecie a┼╝ po wielogodzinne szorowanie r─ůk ┼Ťrodkami dezynfekuj─ůcymi a┼╝ do krwi.

 

ÔŚĆ rytua┼éy, kt├│rych wykonanie ma zapobiec czemu┼Ť strasznemu np. musz─Ö obiec trzy razy sw├│j blok aby nic nie sta┼éo si─Ö mojemu synowi.

 

ÔŚĆ przymusowe zbieranie, gromadzenie przedmiot├│w.

 

Wykonywanie czynno┼Ťci kompulsyjnych z regu┼éy przynosi ulg─Ö i zadowolenie, pozwala te┼╝ odzyska─ç poczucie kontroli, ale ta ulga jest niezwykle kr├│tkotrwa┼éa. Dlatego te same rytua┼éy s─ů powtarzane niemal bez ko┼äca.

zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne ocd

 

Jak wygl─ůda zaburzenie obsesyjno-kompulsywne?

Osoba z zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym ma ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e obsesja to wytw├│r jej umys┼éu i nie zosta┼éa jej narzucona z zewn─ůtrz (jak np. w przypadku psychozy). Niemniej, r├│┼╝ne osoby wykazuj─ů r├│┼╝ny stopie┼ä ┼Ťwiadomo┼Ťci jak bardzo irracjonalne s─ů ich my┼Ťli i dzia┼éania. Mo┼╝emy spotka─ç zar├│wno kobiet─Ö, dla kt├│rej przymus sprz─ůtania jest bolesnym i wstydliwym faktem, kt├│rego chcia┼éaby si─Ö pozby─ç, mo┼╝emy te┼╝ spotka─ç kobiet─Ö, kt├│ra uwa┼╝a siebie za ┼Ťwietn─ů pani─ů domu, poniewa┼╝ udaje jej si─Ö utrzyma─ç nierealny porz─ůdek.

 

Ka┼╝dy z nas kiedy┼Ť wraca┼é upewni─ç si─Ö czy drzwi s─ů zamkni─Öte, wiele z nas ma te┼╝ do┼Ťwiadczenie chodzenia w taki spos├│b aby nie nadepn─ů─ç linii ┼é─ůcz─ůcych p┼éyty chodnika. Jedne z najnowszych bada┼ä pokazuj─ů, ┼╝e 25% os├│b przyznaje, ┼╝e w kt├│rym┼Ť momencie ┼╝ycia do┼Ťwiadczy┼éo obsesji lub kompulsji. Jednak w przypadku OCD takie my┼Ťli nieustannie k┼é─Öbi─ů si─Ö w g┼éowie, generuj─ůc olbrzymi stres i niezrozumienie a zachowania kompulsyjne utrudniaj─ů codzienne ┼╝ycie.

 

Wed┼éug kryteri├│w diagnostycznych obsesje i kompulsje powinny trwa─ç oko┼éo godziny dziennie, aby uzna─ç je za zaburzenie. Niemniej ta ilo┼Ť─ç bardzo r├│┼╝ni si─Ö w indywidualnych przypadkach.

 

OCD to znacznie rozpowszechnione zaburzenie. Dotyczy oko┼éo 2,5% populacji. Co istotne, ryzyko zachorowania wzrasta je┼╝eli kto┼Ť z naszej rodziny cierpi na to zaburzenie, w takim wypadku ryzyko rozwoju zaburzenia to oko┼éo 10%. W┼Ťr├│d os├│b z OCD odnotowuje si─Ö pewn─ů nadreprezentacj─Ö os├│b bezrobotnych i rozwiedzionych. Nie jest to zbyt zaskakuj─ůce, zwa┼╝ywszy na to jak bardzo zaburzenie utrudnia funkcjonowanie spo┼éeczne i zawodowe. Wyst─Öpowanie zaburzenia w zale┼╝no┼Ťci od p┼éci nie r├│┼╝ni si─Ö znacznie, cho─ç niekt├│re badania pokazuj─ů, ┼╝e choruje nieco wi─Öcej kobiet (1,4 do 1).

 

Zaburzenie rozpoczyna si─Ö zwykle w p├│┼║nej adolescencji lub wczesnej doros┼éo┼Ťci. Jednak zaburzenie obserwuje si─Ö te┼╝ u dzieci, a symptomy s─ů bardzo podobne do symptom├│w doros┼éych. W przypadku dzieci zaburzenie cz─Ö┼Ťciej obserwuje si─Ö u ch┼éopc├│w i cz─Östo przybiera ci─Ö┼╝k─ů posta─ç. Warto zauwa┼╝y─ç, ┼╝e nasilenie symptom├│w waha si─Ö z biegiem czasu. Zaburzenie rozwija si─Ö stopniowo i ma charakter przewlek┼éy.

 

Inne objawy obserwowane w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym:

 

ÔŚĆ Depresja bardzo cz─Östo wsp├│┼éwyst─Öpuje z OCD, szacuje si─Ö, ┼╝e jest to 20-50% przypadk├│w. Uznaje si─Ö, ┼╝e depresja jest reakcj─ů na utrudnienia ┼╝yciowe, kt├│re buduje zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne.

ÔŚĆ Depersonalizacja pojawia si─Ö kiedy l─Ök i napi─Öcie staj─ů si─Ö tak du┼╝e ┼╝e okresowo dystansuj─ů od rzeczywisto┼Ťci. Pacjent ma poczucie nierealno┼Ťci, oderwania od codzienno┼Ťci. To uczucie jest bardzo niepokoj─ůce, osoba ma wra┼╝enie, ┼╝e jest na granicy szale┼ästwa.

 

ÔŚĆ Tiki to mimowolne, nawracaj─ůce ruchy np. mruganie oczami, wzruszanie ramionami, chrz─ůkni─Öcia, syczenie. Oparcie si─Ö im nie jest mo┼╝liwe dla pacjenta.

 

ÔŚĆ Dysmorfofobia, czyli ci─ůg┼ée obawy przed nieestetycznym wygl─ůdem czy nieprawid┼éow─ů budow─ů cia┼éa. Powoduje to istotne cierpienie i upo┼Ťledzenie funkcjonowania. W ci─Ö┼╝kich przypadkach osoby z dysmorfofobi─ů izoluj─ů si─Ö w domu. Warto pami─Öta─ç, ┼╝e nie s─ů to zwyk┼ée obawy o w┼éasny wygl─ůd, jakie ka┼╝dy z nas czasem prze┼╝ywa. Dysmorfofobia to skrajne i ca┼ékowite zaabsorbowanie wygl─ůdem. Nale┼╝y doda─ç, ┼╝e osoby postronne cz─Östo nie dostrzegaj─ů defekt├│w, kt├│re widzi u siebie cierpi─ůcy pacjent.

 

ÔŚĆ Fobia spo┼éeczna.

 

ÔŚĆ Zaburzenia paniczne.

 

ÔŚĆ Zaburzenia l─Ökowe uog├│lnione.

 

ÔŚĆ PTSD.

 

ÔŚĆ Zaburzenia osobowo┼Ťci: zale┼╝ne lub unikowe.

 

 

 

 

OCD przyczyny leczenie

 

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne u dzieci:

Im m┼éodsze dziecko, tym bardziej r├│┼╝ni si─Ö przebieg zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego w por├│wnaniu do osoby doros┼éej. U dzieci natr─Ötne my┼Ťli dotycz─ů g┼é├│wnie obaw o ┼╝ycie swoje lub os├│b doros┼éych, l─Ökiem przed zaka┼╝eniem lub zachorowaniem na ci─Ö┼╝k─ů chorob─Ö. Obsesje nasilaj─ů si─Ö w sytuacjach kryzysowych, wywo┼éuj─ůcych l─Ök, w okresach niestabilno┼Ťci i du┼╝ych zmian w rodzinie. Natr─Ötne czynno┼Ťci to g┼é├│wnie rytua┼éy, kt├│re maj─ů uchroni─ç dziecko przed zabrudzeniem (cz─Öste mycie si─Ö, unikanie dotykania przedmiot├│w, wielokrotne przebieranie), mo┼╝e to te┼╝ by─ç gromadzenie rzeczy, upewnianie si─Ö czy drzwi s─ů zamkni─Öte albo uk┼éadanie przedmiot├│w w okre┼Ťlonym szyku. Kompulsj─ů mo┼╝e by─ç te┼╝ wielokrotne dopytywanie o t─Ö sam─ů kwesti─Ö, niestety cz─Östo rodzice traktuj─ů to jako nierozgarni─Öcie lub z┼éo┼Ťliwo┼Ť─ç dziecka, a nie objaw choroby.

 

U dzieci OCD mo┼╝e si─Ö przejawia─ç wy┼é─ůcznie jako kompulsje, bez natr─Ötnych my┼Ťli ÔÇô to bardzo rzadki przebieg w przypadku doros┼éych. U oko┼éo po┼éowy choruj─ůcych dzieci obserwuje si─Ö zaburzenia wsp├│┼éistniej─ůce: ADHD, tiki, depresja, zaburzenia rozwojowe, zaburzenia wydalania. W┼Ťr├│d przyczyn powstania zaburzenia wymienia si─Ö: nieprawid┼éowo┼Ťci w budowie uk┼éadu nerwowego, obci─ů┼╝enia oko┼éoporodowe, czynniki genetyczne i ┼Ťrodowiskowe. Przypuszcza si─Ö r├│wnie┼╝, ┼╝e zaburzenie mo┼╝e by─ç wywo┼éane przez infekcj─Ö paciorkowcami.

 

Dzieci cz─Östo prze┼╝ywaj─ů wstyd przez swoje rytua┼éy i staraj─ů si─Ö je zamaskowa─ç i ukry─ç, co op├│┼║nia uzyskanie specjalistycznej pomocy. W przypadku zauwa┼╝enia objaw├│w warto szybko skontaktowa─ç si─Ö z psychiatr─ů. Warto zauwa┼╝y─ç, ┼╝e w wieku przedszkolnym rytua┼éy s─ů elementem normatywnego rozwoju i je┼╝eli nie powoduj─ů cierpienia psychicznego nie nale┼╝y traktowa─ç ich jako kompulsji. Wizyta u psychiatry pomo┼╝e rozr├│┼╝ni─ç norm─Ö rozwojow─ů od zaburzenia. W przypadku mniej nasilonych objaw├│w cz─Östo wystarcza leczenie psychoterapeutyczne, jednak gdy objawy znacz─ůco utrudniaj─ů funkcjonowanie dziecka mo┼╝na te┼╝ rozwa┼╝y─ç farmakoterapi─Ö.

 

Przyczyny OCD:

Istniej─ů r├│┼╝ne teorie opisuj─ůce etiologi─Ö OCD. Wyr├│┼╝nia si─Ö psychologiczne i biologiczne czynniki sprawcze. Teorie te s─ů raczej komplementarne ni┼╝ wykluczaj─ůce si─Ö.

 

1. Psychologiczne czynniki sprawcze zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych

 

Ծ Obsesje i kompulsje jako wyuczone zachowanie ÔÇô zgodnie z t─ů teori─ů bodziec neutralny zostaje skojarzony z przera┼╝aj─ůcymi my┼Ťlami i na drodze warunkowania klasycznego sam zaczyna wzbudza─ç l─Ök. Wed┼éug tego modelu kontakt z obiektem l─Öku powinien by─ç korzystny w leczeniu OCD, gdy osoba nie ma mo┼╝liwo┼Ťci podj─Öcia rytualnych dzia┼éa┼ä, a pacjent ma okazj─Ö zauwa┼╝y─ç, ┼╝e z biegiem czasu l─Ök mija w spos├│b naturalny.

 

Ծ OCD a gotowo┼Ť─ç zbudowana na drodze ewolucji ÔÇô nie ma w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e obsesje na punkcie brudu czy zaka┼╝enia nie wzi─Ö┼éy si─Ö znik─ůd, ale maj─ů uzasadnienie w ewolucji.

 

Ծ T┼éumienie natr─Ötnych my┼Ťli ÔÇô aby zobrazowa─ç t─Ö teori─Ö warto przytoczy─ç klasyczne badania, w kt├│rych cz─Ö┼Ť─ç grupy proszono, aby przez nast─Öpne 5 minut my┼Ťla┼éy swobodnie o czym chc─ů, a drug─ů cz─Ö┼Ť─ç proszono, aby my┼Ťla┼éy swobodnie o wszystkim byle nie o bia┼éych nied┼║wiedziach. Jak mo┼╝na si─Ö domy┼Ťla─ç, nikt z pierwszej grupy nie pomy┼Ťla┼é o bia┼éych nied┼║wiedziach a osoby z drugiej grupy pomy┼Ťla┼éy o nich wielokrotnie. Podobnie w przypadku OCD, osoba tak aktywnie stara si─Ö t┼éumi─ç natr─Ötne my┼Ťli, ┼╝e w efekcie s─ů one jeszcze cz─Östsze.

 

Ծ Poczucie odpowiedzialno┼Ťci ÔÇô uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e osoby z OCD cierpi─ů na nadmierne poczucie odpowiedzialno┼Ťci. W efekcie ju┼╝ sam─ů my┼Ťl o skrzywdzeniu kogo┼Ť traktuj─ů pod k─ůtem moralnym tak nagannie jak sam uczynek skrzywdzenia kogo┼Ť. Je┼Ťli taki pacjent jest osob─ů wierz─ůc─ů b─Ödzie si─Ö bardzo cz─Östo spowiada┼é ze swoich trudnych do opanowania my┼Ťli i b─Ödzie si─Ö uwa┼╝a┼é za osob─Ö niesamowicie grzeszn─ů, cho─ç ┼╝adna my┼Ťl nie zamieni┼éa si─Ö w dzia┼éanie.

 

Ծ Tendencje poznawcze ÔÇô obserwuje si─Ö pewne tendencje w my┼Ťleniu, kt├│rym ulegaj─ů osoby z OCD. S─ů to np. skupianie uwagi na materiale zwi─ůzanym z obsesjami, trudno┼Ťci z blokowaniem negatywnych, nieistotnych informacji.

 

2. Biologiczne czynniki sprawcze zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych

Istnieje do┼Ť─ç sporo dowod├│w wskazuj─ůcych na biologiczne przyczyny OCD. Dowody te pochodz─ů z bada┼ä genetycznych, bada┼ä nad budow─ů i funkcjonowaniem m├│zgu. Jednak dok┼éadna natura tych czynnik├│w czy powi─ůza┼ä nie jest jeszcze w pe┼éni poznana.

 

Ծ Czynniki genetyczne ÔÇô badania wskazuj─ů na umiarkowan─ů dziedziczno┼Ť─ç OCD. Co ciekawe, badania nad rodzinami pokazuj─ů, ┼╝e wska┼║nik wyst─Öpowania OCD w pierwszej linii krewnych jest 3 do 12 razy wy┼╝szy ni┼╝ wskazuj─ů na to dane rozpowszechnienia zaburzenia w┼Ťr├│d populacji. Istniej─ů dowody na to, ┼╝e wczesne pojawienie si─Ö OCD jest w wi─Ökszym stopniu uwarunkowane genetycznie ni┼╝ pojawienie si─Ö p├│┼║niejsze.

Ծ Budowa m├│zgu ÔÇô badania potwierdzaj─ů nadmierne pobudzenia w tych cz─Ö┼Ťciach m├│zgu, kt├│re odpowiadaj─ů za obsesyjne my┼Ťli. Zauwa┼╝ono te┼╝ pewne nieprawid┼éowo┼Ťci w budowie m├│zgu, widoczne przede wszystkim w strukturach korowych i w pewnych strukturach podkorowych np. w j─ůdrach podstawy.

 

Ծ Nieprawid┼éowo┼Ťci w zakresie neuroprzeka┼║nik├│w.

 

Czy mam zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne?

Co zrobi─ç je┼Ťli zauwa┼╝ysz u siebie zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne? Je┼╝eli podejrzewasz, ┼╝e opis zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego dotyczy ci─Ö osobi┼Ťcie, wa┼╝ne aby um├│wi─ç si─Ö na wizyt─Ö u psychiatry. Istotne, ┼╝eby wizyta odby┼éa si─Ö mo┼╝liwie jak najszybciej. Przede wszystkim wyst─Öpowanie objaw├│w wi─ů┼╝e si─Ö z du┼╝ym cierpieniem i ryzykiem rozwoju kolejnych zaburze┼ä psychicznych. Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne nie minie samo z siebie, a psychiatria dysponuje narz─Ödziami lecz─ůcymi to zaburzenie. Lekarz stawia diagnoz─Ö na podstawie dok┼éadnego wywiadu i rozmowy z pacjentem. W trakcie rozmowy dokonuje oceny stanu psychicznego i dobiera leczenie w spos├│b indywidualny.

terapia poznawczo-behawioralna dla os├│b z zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym

Leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych

W leczeniu OCD wykorzystuje si─Ö psychoterapi─Ö oraz farmakoterapi─Ö. Co wa┼╝ne te dwie formy leczenia towarzysz─ů sobie a nie si─Ö wykluczaj─ů. Proces leczenia jest d┼éugotrwa┼éy i z┼éo┼╝ony, wymaga od pacjenta cierpliwo┼Ťci, motywacji wewn─Ötrznej oraz zaanga┼╝owania.

 

ÔŚĆ Psychoterapia. Spos├│b pracy z pacjentem zale┼╝y od nurtu psychoterapii. W psychoterapii poznawczo-behawioralnej, o kt├│rej skuteczno┼Ťci w przypadku OCD ┼Ťwiadczy wiele bada┼ä, ┼é─ůczy si─Ö ekspozycj─Ö na ┼║r├│d┼éo l─Öku z technikami powstrzymywania reakcji. Pocz─ůtkowo klient tworzy list─Ö nieprzyjemnych bod┼║c├│w i ocenia je w skali od 0 do 100 pod wzgl─Ödem wywo┼éywania w nim l─Öku. Nast─Öpnie osoba stopniowo podejmuje spotkania z nieprzyjemnymi bod┼║cami np. dotykanie podeszwy buta u osoby z obsesj─ů czysto┼Ťci. Po takim spotkaniu osoba powstrzymuje rytua┼éy odczyniania i obserwuje jak l─Ök samoistnie spada mimo niezrealizowania kompulsji. Na pocz─ůtku mo┼╝e to trwa─ç kilka godzin, ale z czasem l─Ök zaczyna opada─ç szybciej.

 

ÔŚĆ Leczenie farmakologiczne. Stosuje si─Ö g┼é├│wnie leki, kt├│re oddzia┼éuj─ů na serotonin─Ö. Leki takie jak klomipramina i fluoksetyna zmieniaj─ů funkcjonowania systemu serotoninergicznego i redukuj─ů intensywno┼Ť─ç objaw├│w zaburzenia. 40-60% os├│b z OCD wykazuje redukcj─Ö symptom├│w na poziomie 25-35%. U niekt├│rych os├│b poprawa jest wi─Öksza, jednak niestety jest te┼╝ grupa, kt├│ra nie reaguje na farmakoterapi─Ö. G┼é├│wn─ů wad─ů farmakoterapii jest wysokie ryzyko nawrotu choroby, szacuje si─Ö, ┼╝e ryzyko to 50 do 90% po odstawieniu lekarstw. W rzadkich, uci─ů┼╝liwych i ostrych przypadkach lekarze mog─ů rozwa┼╝y─ç zabieg neurochirurgiczny, kt├│ry polega na cz─Ö┼Ťciowym zniszczeniu tkanki m├│zgowej w obszarze powi─ůzanym z tym zaburzeniem. Jest to jednak spos├│b ryzykowny i powoduj─ůcy wiele skutk├│w ubocznych, dlatego stosowany jest niezwykle rzadko.

 

obsesyjne planowanie

 

W przypadku leczenia zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego najcz─Ö┼Ťciej stosowane jest leczenie farmakologiczne plus psychoterapia poznawczo-behawioralna. Zdarza si─Ö, ┼╝e u bardzo zdeterminowanych pacjent├│w, udaje si─Ö zwalczy─ç zaburzenie jedynie za pomoc─ů psychoterapii poznawczo-behawioralnej.

 

Bardzo wa┼╝na podczas psychoterapii jest motywacja i systematyczno┼Ť─ç pacjenta, kt├│ry uczestniczy w tzw. ekspozycjach. Niekt├│re z ekspozycji polegaj─ů na pozostawaniu w kontakcie z unikanym czynnikiem lub na odroczeniu ch─Öci wykonania czynno┼Ťci natr─Ötnej w odpowiedzi na obsesyjn─ů my┼Ťl. Wszystko odbywa si─Ö pod ┼Ťcis┼éa kontrol─ů psychoterapeuty.

 

Istotnym czynnikiem jest r├│wnie┼╝ systematyczno┼Ť─ç ekspozycji, dobrze zaplanowana i przeprowadzona ekspozycja, a tak┼╝e systematyczne i sumienne pozostawanie w sytuacjach wzbudzaj─ůcych l─Ök, MUSI po pewnym czasie doprowadzi─ç do jego wygaszenia, a co za tym idzie do wyleczenia (znacznego zmniejszenia ilo┼Ťci czasu po┼Ťwi─Öcanego my┼Ťlom obsesyjnym, jak i czynno┼Ťciom rytualnym).

 

D┼éugotrwa┼ée leczenie mo┼╝e pocz─ůtkowo zniech─Öca─ç pacjenta, ale warto pami─Öta─ç, ┼╝e jest ono skuteczne. Badania wskazuj─ů, ┼╝e u 75% os├│b chorych obserwuje si─Ö znaczn─ů popraw─Ö, a u 25% ca┼ékowite wyleczenie. Po uzyskaniu poprawy funkcjonowania kluczowe jest, aby pacjent utrzymywa┼é higien─Ö zdrowia psychicznego: nie przeci─ů┼╝a┼é si─Ö prac─ů i wyzwaniami, dba┼é o sen i podtrzymywanie bliskich relacji, unika┼é stresu oraz substancji psychoaktywnych.

Powi─ůzane artyku┼éy

Dlaczego terapia online z trzymsie.pl?

Pomo┼╝emy Ci wygra─ç z l─Ökiem, natr─Öctwami, depresj─ů, chorob─ů afektywn─ů dwubiegunow─ů, zaburzeniami od┼╝ywiania, uzale┼╝nieniami oraz traumami. Wesprzemy Ci─Ö tak┼╝e w przypadku problem├│w zwi─ůzanych z relacjami z innymi, nisk─ů samoocen─ů, brakiem motywacji, stresem czy bezsenno┼Ťci─ů, w momencie wa┼╝nych zmian ┼╝yciowych takich jak emigracja, macierzy┼ästwo czy poszukiwanie nowej pracy i trudnych sytuacjach ┼╝yciowych. Prowadzimy psychoterapi─Ö online w nurcie poznawczo-behawioralnym, o najlepiej udowodnionej skuteczno┼Ťci. Jedna sesja terapii trwa 50 minut i kosztuje 140-180 z┼é.

W trzymsie.pl lubimy konkrety. Naszym celem jest, aby skutecznie pom├│c w Twoim problemie.

Um├│w si─Ö na sesj─Ö