CHOROBA AFEKTYWNA BIEGUNOWA (CHAD)

Choroba afektywna dwubiegunowa jest schorzeniem, które cechuje się cyklicznym występowaniem epizodów depresji i manii oraz tzw. epizodów mieszanych. Zaburzenie to ma charakter przewlekły i nawracający. Pomiędzy nawrotami choroby mamy do czynienia z okresami remisji, czyli okresami gdzie nie występują objawy lub ich nasilenie jest bardzo nieznaczne.

W chorobie afektywnej dwubiegunowej nie różnicujemy jej występowania ze względu na płeć. Badania dowiodły, iż występuje ona z taką samą częstotliwością u mężczyzn jak i u kobiet.

Początkowe objawy tej choroby najczęściej pojawiają się wcześnie, a mianowicie między 20 a 30 rokiem życia. Jednak pierwszy epizod choroby może wystąpić przed 20 rokiem życia. Szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia farmakologicznego równocześnie ze wsparciem psychoterapeutycznym ma największy wpływ na rokowania i przebieg choroby. Trzeba wyraźnie zaznaczyć, iż czynnikiem, który decyduje o skuteczności leczenia jest ŚCISŁE stosowanie się pacjenta do zaleceń lekarza prowadzącego. Oznacza to regularne przyjmowanie przepisanych leków, co jest szczególnie ważne w okresach remisji choroby oraz uczestniczenie w sesjach terapeutycznych.

Jak w większości chorób i zaburzeń związanych z psychiką, na rozwój i przebieg choroby afektywnej dwubiegunowej mają wpływ tak czynniki genetyczne jak i psychologiczne, społeczne oraz środowiskowe. Najnowsze badania potwierdzają najistotniejszą rolę czynników genetycznych w patogenezie CHAD, jednak nie są one wystarczającym czynnikiem warunkującym wystąpienie choroby. Zwiększają podatność na jej rozwój. Muszą tu jednak zadziałać inne czynniki takie jak wystąpienie pewnych chorób somatycznych, nadużywanie substancji psychoaktywnych, w tym alkoholu, niekorzystne czynniki psychologiczne i społeczne. Tak więc wystąpienie choroby afektywnej dwubiegunowej w rodzinie znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia tej choroby w przyszłości.

Choroba afektywna dwubiegunowa powinna zostać rozpoznana przez psychiatrę bądź certyfikowanego psychoterapeutę (który posiada uprawnienia do stawiania diagnozy z obszaru zaburzeń psychicznych). Chorobę rozpoznaje się na podstawie przynajmniej dwóch nawrotów choroby w postaci manii lub hipomanii, ewentualnie epizodu mieszanego, które przedzielone są jednym albo kilkoma epizodami depresji, które wystąpiły w przeszłości.

Rozpoznanie choroby afektywnej dwubiegunowej nie jest proste, często musi minąć wiele lat, podczas których chory leczony jest z powodu innych zaburzeń psychiatrycznych lub somatycznych.

Epizody towarzyszące chorobie afektywnej dwubiegunowej CHAD to:

Epizod maniakalny:

Chory odczuwa niewspółmierną do sytuacji radość i euforię, jest nadpobudliwy, co może często prowadzić do wrogości i agresji, a nawet w skrajnych przypadkach do autoagresji. Chaotyczne, szybkie wypowiedzi powodują często utrudnienie kontaktu z osobą chorą lub całkowitą niemożność jej zrozumienia, co często spowodowane jest także tzw. “gonitwą myśli”, która charakterystyczna jest dla epizodu maniakalnego. Pacjent nie dostrzega jednak w swoich objawach niczego niepokojącego, ba , często nawet bierze je za przejaw swoistej “mocy”, omnipotencji, uważa, że czuje się świetnie i w związku z tym nie chce zasięgnąć pomocy lekarskiej. Pacjenci w fazie maniakalnej miewają poczucie swoistej misji, a brak krytycyzmu może prowadzić do podejmowania bardzo niebezpiecznych, ryzykownych i niekontrolowanych zachowań

Epizod hipomaniakalny:

Mamy tu do czynienia z objawami bardzo podobnymi do objawów w epizodzie maniakalnym, jednak ich nasilenie jest zdecydowanie mniejsze, a czas trwania epizodu jest zdecydowanie krótszy. Pacjent w pewnym stopniu posiada kontrolę nad swoimi działaniami i zachowuje częściowy krytycyzm. Objawy wrogie i agresywne są w tym epizodzie wyraźnie mniejsze. Niestety tak jak w przypadku epizodu maniakalnego, pacjenci w hipomanii odrzucają konieczność poddania się leczeniu.

Epizod mieszany:

W tej sytuacji mamy do czynienia z naprzemiennym występowaniem objawów charakterystycznych tak dla manii jak i dla depresji. Jest to epizod szczególnie trudny i wyczerpujący tak dla chorego jak i dla jego otoczenia. Mówimy tu również o tak zwanej ultraszybkiej zmianie faz, gdzie nastrój chorego może zmieniać się jak w kalejdoskopie w ciągu dosłownie kilku chwil.

Remisja:

Pomiędzy epizodami maniii, hipomanii i depresji występują epizody z brakiem objawów chorobowych lub z ich niewielkim nasileniem. W tej fazie należy szczególnie dbać o regularne zażywanie leków i okresowe kontrole u swojego lekarza prowadzącego oraz regularne sesje z psychoterapeutą, w celu zapobieżenia wystąpieniu kolejnego epizodu.

Najważniejszym zadaniem lekarza oraz psychoterapeuty i oczywiście chorego jest współpraca w celu osiągnięcia stanu remisji, i jak najdłuższego jego utrzymania. Farmakoterapia ma najczęściej przewlekły przebieg i dotyczy przeważnie leczenia do końca życia chorego.

Cykliczne występowanie po sobie objawów depresyjnych i maniakalnych.

Objawy maniakalne:

Podwyższony nastrój, euforia, poczucie wszechmocy, wielkości, rozrzutność, brak możliwości koncentracji, wielomówność, niecierpliwość, brak potrzeby snu, częsta irytacja, wybuchy gniewu, podejmowanie ryzykownych inwestycji, wzmożone zainteresowanie sferą seksualną i podejmowanie ryzykownych zachowań w tej sferze, urojenia wielkościowe.

Niewielkie nasilenie manii to hipomania. Pacjenci mają problem z kontrolowaniem tego stanu (uznawany jest za bardzo przyjemny), a ten niestety może łatwo przerodzić się w manię.

Objawy depresyjne:

Patrz: Depresja.

Leczenie:

Psychoterapia 
Sole litu (ChAD typu I)
Kwas walproinowy (ChAD typu II)
Karbamazepina (ChAD typu II)

Pierwsza sesja psychoterapii poznawczo-behawioralnej

Umów się na sesję terapii i przekonaj się, jak pomożemy Ci zwyciężyć Twój problem i ile czasu to zajmie.

Chcesz dowiedzieć się czegoś na inny temat?
Napisz do nas 🙂