CHOROBA AFEKTYWNA BIEGUNOWA (CHAD)

Choroba afektywna dwubiegunowa jest schorzeniem, które cechuje się cyklicznym występowaniem epizodów depresji i manii oraz tzw. epizodów mieszanych. Zaburzenie to ma charakter przewlekły i nawracający. Pomiędzy nawrotami choroby mamy do czynienia z okresami remisji, czyli okresami gdzie nie występują objawy lub ich nasilenie jest bardzo nieznaczne.

W chorobie afektywnej dwubiegunowej nie różnicujemy jej występowania ze względu na płeć. Badania dowiodły, iż występuje ona z taką samą częstotliwością u mężczyzn jak i u kobiet.

Początkowe objawy tej choroby najczęściej pojawiają się wcześnie, a mianowicie między 20 a 30 rokiem życia. Jednak pierwszy epizod choroby może wystąpić przed 20 rokiem życia. Szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia farmakologicznego równocześnie ze wsparciem psychoterapeutycznym ma największy wpływ na rokowania i przebieg choroby. Trzeba wyraźnie zaznaczyć, iż czynnikiem, który decyduje o skuteczności leczenia jest ŚCISŁE stosowanie się pacjenta do zaleceń lekarza prowadzącego. Oznacza to regularne przyjmowanie przepisanych leków, co jest szczególnie ważne w okresach remisji choroby oraz uczestniczenie w sesjach terapeutycznych.

Jak w większości chorób i zaburzeń związanych z psychiką, na rozwój i przebieg choroby afektywnej dwubiegunowej mają wpływ tak czynniki genetyczne jak i psychologicznespołeczne oraz środowiskowe. Najnowsze badania potwierdzają najistotniejszą rolę czynników genetycznych w patogenezie CHAD, jednak nie są one wystarczającym czynnikiem warunkującym wystąpienie choroby. Zwiększają podatność na jej rozwój. Muszą tu jednak zadziałać inne czynniki takie jak wystąpienie pewnych chorób somatycznychnadużywanie substancji psychoaktywnych, w tym alkoholu, niekorzystne czynniki psychologiczne i społeczne. Tak więc wystąpienie choroby afektywnej dwubiegunowej w rodzinie znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia tej choroby w przyszłości.

Choroba afektywna dwubiegunowa powinna zostać rozpoznana przez psychiatrę bądź certyfikowanego psychoterapeutę (który posiada uprawnienia do stawiania diagnozy z obszaru zaburzeń psychicznych). Chorobę rozpoznaje się na podstawie przynajmniej dwóch nawrotów choroby w postaci manii lub hipomanii, ewentualnie epizodu mieszanego, które przedzielone są jednym albo kilkoma epizodami depresji, które wystąpiły w przeszłości.

Rozpoznanie choroby afektywnej dwubiegunowej nie jest proste, często musi minąć wiele lat, podczas których chory leczony jest z powodu innych zaburzeń psychiatrycznych lub somatycznych.

Epizody towarzyszące chorobie afektywnej dwubiegunowej CHAD to:

Epizod maniakalny:

Chory odczuwa niewspółmierną do sytuacji radość i euforię, jest nadpobudliwy, co może często prowadzić do wrogości i agresji, a nawet w skrajnych przypadkach do autoagresji. Chaotyczne, szybkie wypowiedzi powodują często utrudnienie kontaktu z osobą chorą lub całkowitą niemożność jej zrozumienia, co często spowodowane jest także tzw. “gonitwą myśli”, która charakterystyczna jest dla epizodu maniakalnego. Pacjent nie dostrzega jednak w swoich objawach niczego niepokojącego, ba , często nawet bierze je za przejaw swoistej “mocy”, omnipotencji, uważa, że czuje się świetnie i w związku z tym nie chce zasięgnąć pomocy lekarskiej. Pacjenci w fazie maniakalnej miewają poczucie swoistej misji, a brak krytycyzmu może prowadzić do podejmowania bardzo niebezpiecznych, ryzykownych i niekontrolowanych zachowań.

Epizod hipomaniakalny:

Mamy tu do czynienia z objawami bardzo podobnymi do objawów w epizodzie maniakalnym, jednak ich nasilenie jest zdecydowanie mniejsze, a czas trwania epizodu jest zdecydowanie krótszy. Pacjent w pewnym stopniu posiada kontrolę nad swoimi działaniami i zachowuje częściowy krytycyzm. Objawy wrogie i agresywne są w tym epizodzie wyraźnie mniejsze. Niestety tak jak w przypadku epizodu maniakalnego, pacjenci w hipomanii odrzucają konieczność poddania się leczeniu.
 

Epizod mieszany:

W tej sytuacji mamy do czynienia z naprzemiennym występowaniem objawów charakterystycznych tak dla manii jak i dla depresji. Jest to epizod szczególnie trudny i wyczerpujący tak dla chorego jak i dla jego otoczenia. Mówimy tu również o tak zwanej ultraszybkiej zmianie faz, gdzie nastrój chorego może zmieniać się jak w kalejdoskopie w ciągu dosłownie kilku chwil.

Remisja:

Pomiędzy epizodami maniii, hipomanii i depresji występują epizody z brakiem objawów chorobowych lub z ich niewielkim nasileniem. W tej fazie należy szczególnie dbać o regularne zażywanie leków i okresowe kontrole u swojego lekarza prowadzącego oraz regularne sesje z psychoterapeutą, w celu zapobieżenia wystąpieniu kolejnego epizodu.

Najważniejszym zadaniem lekarza oraz psychoterapeuty i oczywiście chorego jest współpraca w celu osiągnięcia stanu remisji, i jak najdłuższego jego utrzymania. Farmakoterapia ma najczęściej przewlekły przebieg i dotyczy przeważnie leczenia do końca życia chorego.

Cykliczne występowanie po sobie objawów depresyjnych i maniakalnych.

 

Objawy maniakalne:

Podwyższony nastrój, euforia, poczucie wszechmocy, wielkości, rozrzutnośćbrak możliwości koncentracjiwielomówność, niecierpliwośćbrak potrzeby snuczęsta irytacja, wybuchy gniewupodejmowanie ryzykownych inwestycji, wzmożone zainteresowanie sferą seksualną i podejmowanie ryzykownych zachowań w tej sferze, urojenia wielkościowe.

Niewielkie nasilenie manii to hipomania. Pacjenci mają problem z kontrolowaniem tego stanu (uznawany jest za bardzo przyjemny), a ten niestety może łatwo przerodzić się w manię.

Objawy depresyjne:

Patrz: Depresja.
 

Leczenie:

Psychoterapia
Sole litu (ChAD typu I)
Kwas walproinowy (ChAD typu II)
Karbamazepina (ChAD typu II)

 

Pierwsza sesja psychoterapii poznawczo-behawioralnej

Umów się na sesję terapii i przekonaj się, jak pomożemy Ci zwyciężyć Twój problem i ile czasu to zajmie.

Chcesz dowiedzieć się czegoś na inny temat?
Napisz do nas 🙂

Formularz Ogólny
Akceptacja polityki prywatności i regulaminu: *
Zgoda na otrzymywanie wiadomości: