DEPRESJA

Jest jednym z najczęstszych zaburzeń nastroju i jednym z najbardziej zróżnicowanych pod względem objawów. Klasyfikacja zaburzeń depresyjnych opiera się m.in. na ustaleniu ich nasilenia, liczby objawów, przebiegu (epizod, depresja przewlekła itd.) oraz uwarunkowania.

Główne objawy zaburzeń depresyjnych:

Długotrwale obniżony nastrój, anhedonia, stałe poczucie winy, osłabienie koncentracji uwagi i zdolności zapamiętywania, spowolnienie myśli, brak energii, uczucie pustki i bezradności, niska samoocena, brak wiary we własne możliwości, utrata zainteresowań, brak poczucia sensu życia, myśli samobójcze.

Depresję cechuje przede wszystkim uczucie długotrwałego smutku oraz przygnębienia, utrata zainteresowania praktycznie wszystkimi czynnościami życiowymi. Bardzo wyraźna jest niezdolność odczuwania jakiejkolwiek przyjemności, wszystko jest nużące i nieistotne. Człowiek cierpiący na depresję bardzo często odczuwa skrajne zmęczenie, znużenie, ba wyczerpanie. W skrajnym przypadku podniesienie się z lóżka może graniczyć z cudem, a co dopiero takie czynności jak umycie się, ubranie i przygotowanie posiłku i jego spożycie. Na te czynności zazwyczaj brakuje już energii. Trzeba jednak pamiętać, iż depresja może generować również zwiększony apetyt – wtedy mamy do czynienia z dużymi i szybkimi przyrostami wagi. Kolejne objawy, na które skarżą się pacjenci to problemy z pamięcią i koncentracją. W przebiegu procesów myślenia zauważamy pogorszenie sprawności, wszystko dzieje się jakby w oddaleniu, “ za szybą”. Dochodzą do tego problemy ze snem, wybudzanie się bądź niemożność  zaśnięcia. Pacjenci cierpią z powodu bardzo niskiej samooceny i braku wiary w siebie, często opisują nieuzasadnione poczucie winy, które ich trapi oraz poczucie tego, iż są całkowicie bezwartościowi. Najgroźniejszym przejawem depresji są myśli rezygnacyjne i myśli oraz skłonności samobójcze.

Według statystyk, w Polsce na depresję cierpi około 4% populacji, czyli około 1,5 mln osób, jednak nieoficjalnie mówi się o 10%. U części osób, zwłaszcza u tych, u których depresja przebiega pod postacią maskowaną – nie zostaje ona nigdy rozpoznana.

Na depresję chorują przeważnie osoby między 20 a 40 rokiem życia, jednak to zaburzenie może wystąpić w każdym okresie życia, nawet u kilkuletnich dzieci. Bardzo często depresja dotyczy osób w wieku podeszłym. 

W przypadku dzieci depresja manifestuje się najczęściej pod postacią dolegliwości somatycznych. Dziecko skarży się, że boli je brzuch, jest mu duszno, niedobrze. Może mdleć i wymiotować  a nawet może zacząć się moczyć. Mogą pojawić się również zaburzenia snu. Dziecko wycofuje się z kontaktów z rówieśnikami, może odmówić chodzenia do szkoły, zaczyna uciekać w świat gier komputerowych.

Depresja u nastolatków może przebiegać w zupełnie inny sposób niż u ludzi dorosłych. Dominuje tendencja do zachowań agresywnych i autoagresywnych, występuje ciągłe rozdrażnienie. Młodzi ludzie walczą z niską samooceną, czemu nie sprzyja samoobwinianie się. W tym okresie życia zaczynamy mieć niestety do czynienia z używkami, takimi jak alkohol i narkotyki, nierzadko dopalacze. Bardzo niebezpieczne mogą być również  tzw. napoje energetyzujące, spożywane w dużych ilościach, mogące prowadzić w konsekwencji do rozregulowania pracy serca.

W wieku podeszłym depresja powoduje problemy z pamięcią, bardzo często mamy tu też do czynienia z somatyczną maską depresji, prowadzącą do przewlekłego bólu. Zmęczenie, utrata apetytu, zaburzenia snu i pamięci, wycofywanie się z kontaktów, nazbyt często składane są na karb “ starzenia się” i chorób neurodegeneracyjnych.

Należy zaznaczyć, iż depresja występuje dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Kobiety bowiem są bardziej otwarte jeśli chodzi o mówienie o własnych problemach, częściej poszukują pomocy a jednocześnie uwarunkowania hormonalne (adolescencja, ciąża, PMS, menopauza) sprzyjają powstawaniu depresji. Mężczyźni bywają rzadziej diagnozowani i leczeni. Z racji stereotypu “silnego mężczyzny” są mniej skłonni do przyznawania się do swoich dolegliwości. Mogą ukrywać depresję pod maską agresji i uzależnień.

Ludzie chorzy na depresję skarżą się również na rozregulowany rytm biologiczny, problemy ze snem (wczesne wybudzanie się), brak apetytu, obniżenie popędu seksualnego, zaburzenia potencji i menstruacjiI to mogą być właśnie tzw. maski depresji. Chory może skarżyć się na uporczywe, wędrujące bóle brzucha, których przyczyna nie jest możliwa do zdiagnozowania, bóle w klatce piersiowej, arytmię w postaci na przykład tachykardii (przyspieszonego pulsu), kołatania serca. Chory jest nieskutecznie diagnozowany, przechodzi wiele kosztownych, często inwazyjnych badań, odwiedza wielu lekarzy, podczas gdy ulgę może przynieść dopiero leczenie depresji.

Dystymia, to długotrwałe i nieustępliwe stany obniżonego nastroju, apatii, braku chęci do podejmowania działań. Osoby cierpiące na dystymię mają problemy z tzw. codziennym życiem, nie mogą zmotywować się do wykonywania podstawowych czynności.

Ludzie chorzy na depresję często nie zdają sobie sprawy z tego, że ich zdrowie psychiczne jest naruszone i postrzegają swój stan jako element swojego charakteru. Poza tym osoby cierpiące na zaburzenia depresyjne są błędnie przekonane o braku możliwości wyleczenia, uważają, że są w sytuacji bez wyjścia, przez co często nie kierują się do specjalistów, którzy mogą im pomóc.

Leczenie:

Psychoterapia

Istnieje wiele szkół psychoterapeutycznych zajmujących się depresją. Do najbardziej popularnych należy terapia poznawczo–behawioralna (jedyna mająca poparcie naukowe), psychodynamiczna, gestalt oraz systemowa. W Polsce nie ma jasnych regulacji prawnych dotyczących tego, kto może zostać psychoterapeutą, dlatego też może nim się mianować prawie każdy. Najrozsądniejszym wyjściem w wyborze terapeuty wydaje się więc udanie do psychologa bądź lekarza psychiatry, który ukończył dodatkowo profesjonalną szkołę psychoterapii.
Zazwyczaj, w sytuacji depresji średnio nasilonej – aby pacjent był w stanie podjąć psychoterapię, powinien być poddany również farmakoterapii.

Farmakoterapia

– Leki trójpierścieniowe
– Inhibitory monoaminooksydazy (inhibitory MAO)
– Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
– Leki nieselektywne drugiej i trzeciej generacji

Elektrowstrząsy

Depresja o bardzo ciężkim nasileniu, w przypadku hospitalizacji pacjenta.

 

Nieleczona depresja może mieć bardzo poważne konsekwencje. Przyczynia się do ogromnego cierpienia tak samego chorego, jak i jego otoczenia. Powoduje często trwałą niezdolność do pracy, konflikty domowe i rozpad małżeństwa oraz rozpad więzi społecznych chorego. Pacjenci bardzo często nadużywają alkoholu i narkotyków oraz środków uspokajających i nasennych, pod postacią benzodiazepin takich jak np. Xanax, Lorazepam, Nasen itp. Nasilają się również inne przewlekłe dolegliwości. W skrajnym przypadku chory pozbawia się życia lub po nieudanej próbie samobójczej pozostaje do końca swojego życia zależny od swoich bliskich.

Zapobieganie depresji może polegać na wypracowaniu sobie własnych metod radzenia sobie z przewlekłym stresem oraz wzmocnienie poczucia własnej wartości. Należy pamiętać, iż w przypadku przeciągającego się zmęczenia, apatii, izolacji od otoczenia, problemów ze snem, powinno się niezwłocznie poszukać pomocy specjalisty, gdyż wbrew obiegowym opiniom “depresja nie oznacza, że jesteś słaby, tylko że byłeś silny za długo…

Pierwsza sesja psychoterapii poznawczo-behawioralnej

Umów się na sesję terapii i przekonaj się, jak pomożemy Ci zwyciężyć Twój problem i ile czasu to zajmie.

Chcesz dowiedzieć się czegoś na inny temat?
Napisz do nas 🙂