Dla jednych walentynki to jedynie komercyjne święto, dla innych wyjątkowy dzień, w którym celebruje się uczucia. Dla nas to doskonała okazja do refleksji nad miłością i budowaniem więzi. To również moment, by zastanowić się, dlaczego niektóre relacje przetrwają próbę czasu, podczas gdy inne się rozpadają. Dowiedz się jak wspólnie zbudować trwałą relację?
Odnosząc się do książki profesora Bogdana Wojciszke “Psychologia miłości” przyjrzymy się, jak kształtują się trwałe związki, jakie mechanizmy rządzą naszymi uczuciami oraz jak dbać o relację, by miłość, która zaczyna się od fascynacji, rozkwitała przez wiele lat. W końcu miłość to nie tylko uczucie, ale także wybór, który codziennie wzmacniamy.
Składniki miłości
Miłość może mieć dla każdego z nas inne znaczenie, każdy odczuwa ją i wyraża na swój sposób. Psycholog Robert Sternberg stworzył teorię, która pozwala zrozumieć jej złożoność, nadając miłości konkretne ramy. Zgodnie z jego podejściem choć miłość jest niezwykle wielowymiarowym zjawiskiem, można ją zrozumieć poprzez trzy kluczowe składniki intymność, namiętność i zaangażowanie. Te elementy tworzą tzw. Trójczynnikową Koncepcję Miłości, która wyjaśnia, jak połączenie i natężenie trzech elementów może budować nasze relacje. W zależności od intensywności obecności tych składników miłość przybiera różne formy od krótkotrwałych, namiętnych romansów po głębokie, długotrwałe więzi.
Intymność
Intymność w relacji oznacza poczucie bliskości, przywiązania i wzajemnej zależności pomiędzy partnerami. Jest to głęboka emocjonalna więź, która umożliwia dzielenie się swoimi myślami, uczuciami i przeżyciami. Intymność wiąże się z otwartością na drugiego człowieka, zaufaniem, a także gotowością do bycia wrażliwym i wspierającym w trudnych momentach.
Składnik ten pozwala partnerom na dzielenie się swoimi tajemnicami, marzeniami czy lękami wiedząc, że zostaną zaakceptowani i zrozumiani. Intymność budowana jest na komunikacji opartej o szczerość i szacunek.
Cechy intymności:
- Pragnienie dbania o dobro partnera
- Przeżywanie szczęścia w obecności partnera i z jego powodu
- Szacunek do partnera
- Wzajemne zrozumienie
- Dzielenie się przeżyciami i dobrami
- Dawanie i otrzymywanie wsparcia
- Postrzeganie partnera jako ważny element własnego życia
*Pamiętaj: W Twojej relacji nie muszą znajdować się wszystkie powyższe przykładowe cechy, abyście mogli odczuwać intymność w Waszym związku.
Namiętność
Namiętność jest związana z intensywnymi emocjami zarówno pozytywnymi i negatywnymi np. zazdrość czy tęsknota. Namiętne uczucia radości, pożądania, niepokoju lub właśnie zazdrości często przejawiają się fizjologicznym pobudzeniem widocznym w naszym zachowaniu. Charakterystyczne przejawy miłości i zakochania są właśnie przejawami namiętności; pragnienie, bliskość fizyczna, obsesja, przypływy energii. Jest to składnik, który może przyciągnąć partnerów do siebie na początku relacji i sprawić, że będzie ona intensywna.
Namiętność obejmuje fizyczną atrakcyjność, ale także emocjonalne przeżycia związane z byciem w związku, to chwilowe uniesienie, radość z bycia razem, ekscytacja związana z odkrywaniem drugiej osoby. Dynamika namiętności jest intensywna, z początkiem relacji odczuwamy jej ogromny wzrost, z czasem następuje spadek i utrzymanie jej niższego natężenia, aż w końcu następuje powolne wygaszanie.
Cechy namiętności:
- Atrakcyjność fizyczna
- Pożądanie seksualne
- Silne emocje i ekscytacja
- Pasja i intensywność uczucia
*Pamiętaj: Przedstawione składniki są częścią konstruktu teoretycznego. Każda relacja wygląda inaczej i inaczej się rozwija. Nad wymienionymi składnikami można pracować w każdym momencie relacji.
Zaangażowanie
Zaangażowanie to świadoma decyzja o utrzymaniu długoterminowej relacji, pielęgnowaniu więzi i wspólnym budowaniu przyszłości. Jest to składnik, który wiąże się z chęcią podjęcia wysiłku i działania na rzecz relacji i angażowania się w jej rozwój. Zaangażowanie może przejawiać się w codziennych decyzjach, jak wspólne planowanie przyszłości, ustalanie celów, dzielenie się odpowiedzialnością i dbanie o dobro partnera.
Zaangażowanie jest fundamentem trwałych związków, ponieważ w relacjach, w których dominują inne składniki (intymność i namiętność), brak zaangażowania może prowadzić do niestabilności. Zaangażowanie daje poczucie bezpieczeństwa i pozwala przezwyciężać trudności, które mogą pojawić się w długoterminowych związkach.
Cechy zaangażowania
- Wspólne planowanie przyszłości
- Dzielenie się odpowiedzialnością
- Podejmowanie decyzji o utrzymaniu relacji
- Wierność i lojalność
Trójkąt Miłości Sternberga
Zgodnie z teorią Sternberga, idealna forma miłości zawiera pełen trójkąt miłości, w którym intymność, namiętność i zaangażowanie są obecne w równym stopniu. Jednakże jest to praktycznie niemożliwe, w zależności od etapu relacji i indywidualnych doświadczeń partnerów, różne kombinacje tych składników mogą prowadzić do różnych rodzajów miłości z różnym nasileniem ich składników.
Miłość romantyczna – Wysoka namiętność i intymność, ale brak zaangażowania.
Miłość przyjacielska – Wysoka intymność i zaangażowanie, ale brak namiętności.
Miłość niedorzeczna – Wysoka namiętność i zaangażowanie, ale brak intymności.
Miłość pełna – Wysoka namiętność, intymność i zaangażowanie.
Związek Kompletny
W związku kompletnym jest namiętność, intymność i zaangażowanie. Choć z czasem te składniki i ich nasilenie różnie się rozkładają, nie oznacza to, że nie można o nie dbać i ich pielęgnować. Profesor Bogdan Wojciszke opisał różne elementy, które wpływają na budowę i trwałość dojrzałych i kompletnych relacji, przyjrzyjmy się kilku z nim.
Współzależność Partnerów
Współzależność to naturalne i częste zjawisko występujące w wielu grupach i systemach w społeczeństwie, szczególnie istotne jest w relacjach opartych na miłości. Związek kompletny to taki, w którym obie osoby czują się ze sobą głęboko związane, zintegrowane i wzajemnie wspierające. Współzależność oznacza wzajemny wpływ na uczucia, myśli i działania partnerów, co sprawia, że ich życie i codzienne decyzje stają się ze sobą ściśle powiązane.
Współzależność skutków działań
Partnerzy w związku są wzajemnie zależni od siebie w zakresie codziennych działań. Decyzje jednego partnera wpływają na życie drugiego. W związku, który jest oparty na współzależności działań, nie chodzi jedynie o indywidualne cele, lecz o cele wspólne, które są priorytetowe dla obu osób. Co więcej, jeśli jeden z partnerów podejmuje ważną dla siebie decyzję, to wyniki tych działań mają swoje konsekwencje w życiu obu partnerów. Jeśli jeden z partnerów doświadcza sukcesu, drugi również może czuć się w pewien sposób związany z tym sukcesem lub co najmniej odczuwać jego wpływ.
Współzależność uczuć
Uczucia w związku są silnie powiązane, to treść przeżywanych emocji i ich natężenie staje się wspólne dla obu partnerów. Gdy jedna osoba w związku jest szczęśliwa, druga również odczuwa radość. Z kolei smutek czy niepokój jednego z partnerów wpływają na emocje drugiego. Wspólne przeżywanie emocji może potęgować radość z dobrych chwil, a w ciężkich momentach może ulżyć w doświadczaniu smutku. Taka emocjonalna współzależność jest podstawą bliskich i satysfakcjonujących relacji.
Empatia w Związku
Empatia to zdolność głębokiego wczuwania się w emocje i doświadczenia drugiego człowieka, dostrzegania jego perspektywy oraz reagowania w sposób, który uwzględnia jego potrzeby. Kiedy staramy się zrozumieć punkt widzenia naszych partnerów, stajemy się mniej skupieni na sobie, a bardziej otwarci na różnorodność ich uczuć i przeżyć. Dzięki empatii odkrywamy, że nasze własne zdanie nie jest jedynym słusznym, a opinie naszych bliskich nie są mniej wartościowe – są po prostu inne, tak jak różni jesteśmy my wszyscy.
Rozpoznanie emocji
Oznacza to nie tylko dostrzeganie i nazywanie emocji drugiej osoby, ale także otwartość na jej wewnętrzny świat, bez oceniania czy krytykowania. Dzięki temu możemy odpowiednio reagować na jej potrzeby, uwzględniając sposób rozumienia szczęścia przez naszego partnera, a nie nasz własny.
Współczucie
Odpowiednia reakcja na doświadczenia partnera, nie tylko zauważenie i rozumienie ich, ale także próba pomocy w radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami. Bycie serdecznym, ciepłym i wspierającym to elementy pomocne w budowaniu satysfakcjonującej relacji.
Chcieć a Mieć
Chociaż często pragniemy posiadania idealnego partnera, to jednak nie jest niczym zaskakującym, że osób idealnych nie ma. Jesteśmy tylko ludźmi, mamy swoje wady, niedoskonałości i tak samo jak my, tak i nasi partnerzy będą mieli cechy, które mogą nam się nie podobać lub nam przeszkadzać. Bycie w związku kompletnym to proces, który wymaga wzajemnego działania, pielęgnowania i troski nie opiera się o istniejące rozwiązanie na przykład w postaci posiadania idealnego partnera. To decyzja o zaangażowaniu i kompromisach.
Teoria Sprawiedliwości
Teoria sprawiedliwości w relacjach kompletnych opiera się na poczuciu równowagi, w której obie strony czują, że wkładają podobny wysiłek i czerpią z relacji porównywalne korzyści. Choć rodzaj tego wysiłku i formy korzyści mogą się różnić, istotne jest, by obie osoby miały poczucie, że ich zaangażowanie jest dostrzegane i doceniane. Jeśli ta równowaga zostaje zaburzona, mogą pojawić się uczucia krzywdy i frustracji, prowadzące do chęci wycofania się z relacji.
Nie warto dążyć do prostego podziału „50:50” w każdej kwestii, ponieważ poczucie sprawiedliwości może różnić się w zależności od indywidualnych oczekiwań i doświadczeń. Kluczowe jest, by każde z partnerów odczuwało, że jego potrzeby są szanowane, a wysiłki są równoważone z tym, co otrzymuje w zamian.
Zbuduj trwałą i bliską relację
Każdy związek jest unikalny, a to, co działa w jednej relacji, niekoniecznie musi sprawdzić się w innej. Jednak na podstawie przeczytanej wiedzy sformułowaliśmy kilka podstawowych zasad, które mogą pomóc w budowaniu silniejszej więzi emocjonalnej i wzmacnianiu relacji. Pamiętaj, że najważniejsze jest dostosowanie ich do swojej sytuacji i potrzeb partnera.
Komunikacja = intymność
Budowanie głębokiej więzi emocjonalnej zaczyna się od otwartej i szczerej komunikacji. Regularne dzielenie się swoimi uczuciami, myślami i doświadczeniami pozwala na rozwój zaufania i zbliżenie się do siebie. Pamiętaj, aby słuchać partnera i być wrażliwym na jego potrzeby.
Pielęgnuj namiętność
Choć namiętność w długotrwałych relacjach może zmieniać swoje natężenie, warto dbać o to, by nie zanikała całkowicie. Staraj się pamiętać o codziennych drobnych gestach, wspólnie spędzonym czasie i czułych słowach.
Przyszłość
Zaangażowanie to fundament każdej długotrwałej relacji. Angażuj się w codzienne życie, bierz odpowiedzialność za relację i podejmuj decyzje, które mają na celu wspólny rozwój. Świadome działanie na rzecz wspólnych wartości i przyszłości buduje trwałość relacji.
Praktykuj empatię i współczucie
Staraj się pytać i dbać o uczucia partnera oraz reagować na nie w sposób wspierający. Bycie empatycznym pozwala lepiej zrozumieć potrzeby drugiej osoby. Ciepło i wsparcie jest istotne szczególnie w trudnych momentach.
Angażuj się
Poczucie sprawiedliwości w relacji to nie zawsze kwestia równych obowiązków, ale także wzajemnego docenienia wysiłków i zaangażowania. Obie strony muszą czuć, że wkładają podobny wysiłek w związek. Warto rozmawiać o tym, jak postrzegacie równowagę w relacji i dbać o to, by żadna ze stron nie czuła się niedoceniana czy pomijana.
Jak wspólnie zbudować trwałą relację
Nie ma jednego sposobu na miłość, ale są świadomość i codzienne wybory, które mogą pomóc w budowaniu trwałych relacji. Wspólne przeżywanie emocji oraz podejmowanie ważnych decyzji wpływają na stabilność i trwałość związku. Pamiętajmy, że choć jesteśmy razem, to różnimy się w uczuciach, doświadczeniach i myślach, warto spojrzeć na partnera z ciekawością i szczerą chęcią zrozumienia. Zbudowanie kompletnego związku to proces wymagający zaangażowania, kompromisów i troski.
Dowiedz się więcej na blogu: trzymsie.pl
