Między parami – o normach i potrzebach

Ludzką wyjątkowość i odrębność możemy dostrzec na wielu polach, przejawia się ona również w naszych normach i potrzebach. W każdej relacji międzyludzkiej, a szczególnie w związkach romantycznych kluczowe znaczenie ma umiejętność wyrażania i zaspokajania potrzeb.

 

W kontekście relacji partnerskich zrozumienie, wyrażanie oraz zaspokajanie potrzeb jest istotnym budulcem zdrowego i satysfakcjonującego związku. Dlatego nie powinniśmy zapominać o naszej indywidualnej części, z którą wchodzimy w relację. Z szacunkiem powinniśmy traktować zarówno nasze normy jak i normy partnera.

 

W artykule przyjrzymy się różnym aspektom potrzeb oraz norm zarówno indywidualnych jak i partnerskich, ich wpływowi na relacje oraz sposobom ich efektywnego wyrażania.

 

 

Czym są normy?

 

Norma jest pojęciem, które odnosi się do konstruktów wyznaczających wzorce zachowań i cech ludzi. Normy często osadzone są w kulturze i społeczeństwie, będąc od tego kontekstu zależnym. To, co jest uznawane za „normalne” w jednym społeczeństwie, może być postrzegane odmiennie w innym.

 

Istnieje wiele rodzajów norm, w dalszej części zapoznasz się z normami w kontekście zdrowia seksualnego i relacji partnerskich. W kontekście zdrowia psychicznego i seksualnego normy są szczególnie istotne, jako że określają, czy dane zachowanie jest akceptowane, czy też nie.

 

 

 

 

Rodzaje norm w kontekście seksualności

 

Normy można klasyfikować na różne kategorie. W zależności od tego, względem jakiej normy rozpatrujemy dane zachowanie, może być ono inaczej odbierane. Jeśli my, lub nasz partner mamy określone preferencje seksualne, jest to dla nas norma indywidualna. Natomiast nasze wspólne preferencje są normą partnerską, która powinna stanowić kompromis z poszanowaniem dwóch norm indywidualnych. Co istotne w normie partnerskiej jest ona różna dla każdej relacji, jaką rozpoczynamy, co oznacza, że nie powinniśmy przenosić i narzucać norm partnerskich z poprzednich związków w nowe relacje.

 

Pamiętajmy, że normy różnią się między sobą. Nasza norma partnerska nie musi być zgodna z normą religijną, jeśli nie jesteśmy osobami wierzącymi. Jednakże często nasze normy indywidualne wynikają ze środowiska, w jakim żyjemy i budujemy je na podstawie naszego otoczenia. Otoczenie to może być zależne od norm religijnych, czy obyczajowych.

 

• Normy religijne – wpływają na postawy wobec seksualności, kształtując przekonania na temat tego, co jest dozwolone, a co nie
• Normy obyczajowe – związane z wartościami danej kultury, definiują pożądane zachowania seksualne
• Normy moralne – dotyczą zasad dobrego postępowania, które mogą być uwarunkowane przez normy religijne i społeczne
• Normy prawne – różnią się w zależności od kraju i mogą zmieniać się z czasem, kształtując ramy zachowań akceptowanych w społeczeństwie
• Normy medyczne – różnicują zdrowe zachowania seksualne od patologicznych, co ma kluczowe znaczenie w seksuologii
• Normy rozwojowe – dotyczą zmian w zachowaniach seksualnych na różnych etapach życia
• Normy partnerskie – dotyczą wspólnie akceptowanych zachowań seksualnych w relacji
• Normy indywidualne – odzwierciedlają osobiste potrzeby i preferencje seksualne

 

Zdrowe zachowania seksualne

 

Czy wszystko może być normą?

 

Jak już wiemy, normy indywidualne mogą być różnorodne. Zastanówmy się jednak, czy każda norma powinna być akceptowana. Kiedy zachowanie seksualne wybiega poza normę? Zdecydowanie respektowane powinny być normy prawne – różne w zależności od ustanowionego w danym państwie prawa oraz normy medyczne – określone w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-11). Jeśli któraś z powyższych norm jest łamana, zachowanie powinno być zgłoszone do odpowiednich służb (norma prawna) lub należy zwrócić się po profesjonalną pomoc seksuologa (norma medyczna).

 

Z punktu widzenia zdrowia seksualnego, zachowanie uznawane za normalne powinno:

 

1. Nie być klasyfikowane jako zaburzenie według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-11).
2. Spełniać definicję zdrowia seksualnego oraz deklarację praw seksualnych.
3. Nie naruszać normy partnerskiej, która obejmuje dojrzałość, zgodę, dążenie do rozkoszy i nieszkodzenie sobie nawzajem.
4. Odbywać się za zgodą każdej osoby uczestniczącej.

 

 

Definicja i znaczenie zdrowia seksualnego

 

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje zdrowie seksualne jako stan dobrostanu, który obejmuje zdrowy rozwój seksualny, równouprawnione relacje partnerskie, satysfakcję oraz wolność od przemocy i chorób. Celem zdrowia seksualnego jest promowanie wartości życia oraz zdrowych związków międzyludzkich.

 

Zaspokajanie potrzeb seksualnych jest kluczowym elementem zdrowego związku. Zdrowie seksualne obejmuje aspekty fizyczne, emocjonalne i psychiczne. Dlatego ważna jest samoświadomość. Jeśli znamy nasze normy indywidualne, zdecydowanie łatwiej będzie nam stworzyć konsensualną normę partnerską opartą na szacunku i satysfakcji obu stron. Świadomość norm pomoże nam również w wyznaczaniu i spełnianiu naszych potrzeb.

 

 

 

 

Czym są potrzeby?

 

Potrzeby to stany odczuwanego braku lub niedoboru czegoś, co jest niezbędne, bądź istotne dla prawidłowego funkcjonowania jednostki. W temacie potrzeb nie sposób, nie wspomnieć o klasycznej teorii Abrahama Maslowa. Zgodnie z tą koncepcją ludzkie potrzeby są hierarchiczne i aby móc zaspokajać potrzeby wyższe, musimy spełnić potrzeby niższego rzędu, uznane za podstawowe. Trudno myśleć o samorealizacji, gdy nie są zaspokojone podstawowe potrzeby fizjologiczne lub brakuje poczucia bezpieczeństwa.

 

Piramida Maslowa składa się z pięciu poziomów potrzeb:

 

1. Potrzeby fizjologiczne – Są to najbardziej podstawowe potrzeby, niezbędne do przetrwania, takie jak jedzenie, woda, czy sen.
2. Potrzeba bezpieczeństwa – Obejmuje potrzebę stabilności, ochrony przed zagrożeniami, bezpieczeństwa finansowego, emocjonalnego, fizycznego.
3. Potrzeby przynależności i miłości – Dotyczą relacji społecznych, takich jak przyjaźń, rodzina, miłość i akceptacja w najbliższym otoczeniu i w grupach społecznych.
4. Potrzeba szacunku – Obejmuje potrzebę uznania, docenienia, poczucia własnej wartości oraz sukcesów, zarówno ze strony innych, jak i samego siebie.
5. Samorealizacja – Najwyższy poziom w hierarchii, oznaczający dążenie do pełnego wykorzystania własnego potencjału, rozwijania talentów, kreatywności oraz osiągania osobistych celów i aspiracji.

 

Potrzeby w relacji

 

Potrzeby motywują do działania w celu ich zaspokojenia, a ich niezaspokojenie może prowadzić do dyskomfortu, frustracji lub problemów w funkcjonowaniu. W kontekście związków potrzeby mogą dotyczyć różnych aspektów życia, w tym emocjonalnych, fizycznych, społecznych oraz seksualnych. Dlatego kiedy nasze potrzeby niższego lub wyższego rzędu są niezaspokojone, nie możemy mówić o spełnieniu i satysfakcjonującej relacji. Narastająca frustracja z pewnością negatywnie wpływa na samopoczucie jednostki, ale również obniża jakość związku. Zarówno potrzeby indywidualne jak i partnerskie mogą być różnorodne, ich występowanie, natężenie jest inne u każdej jednostki oraz w każdej relacji. Co więcej, w trakcie życia nasze potrzeby mogą się zmieniać. Jak mogą wyglądać przykładowe potrzeby indywidualne i partnerskie?

 

Potrzeby indywidualne

 

Indywidualne potrzeby to te, które dotyczą jednostki i jej osobistych pragnień oraz wymagań. Mogą obejmować:

 

• Bezpieczeństwo emocjonalne – potrzeba wsparcia i stabilności w relacji.
• Intymność – pragnienie bliskości, zrozumienia i akceptacji.
• Wolność osobista – potrzeba samodzielności i niezależności w podejmowaniu decyzji.
• Samoakceptacja – potrzeba akceptacji samego siebie i swoich pragnień.

 

Ważne jest, aby każda osoba w związku była świadoma swoich indywidualnych potrzeb i miała przestrzeń na ich wyrażanie. Mając na względzie nasz dobrostan psychiczny, powinniśmy dbać o spełnienie naszych potrzeb indywidualnych, a w sytuacji braku możliwości ich spełnienia powinniśmy poszukać ich substytutu lub metody poradzenia sobie z chwilowym dyskomfortem.

 

Potrzeby partnerskie

 

Partnerskie potrzeby odnoszą się do wymagań, które dotyczą relacji jako całości. Mogą być one różne w każdym związku, a to przykładowe z nich:

 

• Zaufanie – potrzeba bycia pewnym partnera i jego intencji.
• Wsparcie – wzajemne wspieranie się w trudnych chwilach.
• Komunikacja – otwartość na rozmowę o uczuciach, pragnieniach i obawach.
• Dążenie do satysfakcji seksualnej – potrzeba budowania relacji opartej na fizyczności, w której obie strony czują się spełnione.

 

Przypomnienie: normy partnerskie również są inne w każdej relacji i tak samo jak norm, potrzeb partnerskich nie musimy przenosić na kolejne związki romantyczne.

 

 

 

 

Wyrażanie potrzeb

 

Bycie świadomym własnych potrzeb to już połowa sukcesu, pamiętajmy jednak, że nasi partnerzy nie potrafią czytać w myślach, więc potrzeby powinny być werbalnie komunikowane. Wyrażanie potrzeb jest kluczowym elementem zdrowej komunikacji w związku. Brak wyrażenia może prowadzić do niezadowolenia z relacji, dystansowania się od partnera oraz uczucia niezrozumienia. Często jednak pary mają trudności z mówieniem o swoich pragnieniach. Może to wynikać z lęku przed odrzuceniem, obawy o reakcję partnera czy też z braku umiejętności formułowania swoich myśli. Dlatego tak ważne jest stworzenie przestrzeni, w której obie strony mogą czuć się bezpiecznie.

 

Techniki wyrażania potrzeb

 

1. „Ja” komunikacja – pamiętaj, że potrzeba jest w Tobie. Zamiast krytykować partnera, warto formułować zdania w pierwszej osobie, np. „Czuję się zaniepokojony, kiedy nie rozmawiamy o naszych uczuciach”.
2. Otwarte pytania – zadawanie pytań, które skłaniają do refleksji i pomagają wyrazić uczucia, które na co dzień mogą być ukryte, np. „Co myślisz o naszym wspólnym czasie?”.
3. Aktualizacja potrzeb – potrzeby są dynamiczne, regularne rozmowy na temat zmieniających się potrzeb i oczekiwań w relacji pomogą w ich odpowiednim zrozumieniu i spełnianiu.
4. Aktywne słuchanie – okazywanie zainteresowania i empatii podczas rozmów o potrzebach. Starajmy się nie oceniać i uszanować potrzeby partnera, jeśli jednak nie są zgodne z naszymi potrzebami, nie bójmy się tego zakomunikować, pamiętając o szacunku.

 

Przeszkody w zaspokajaniu potrzeb

 

Często w relacjach napotykamy na przeszkody w zaspokajaniu potrzeb. Mogą to być:

 

1. Strach przed odrzuceniem – obawy, że wyrażenie swoich potrzeb spotka się z negatywną reakcją.
2. Niezrozumienie – brak jasnej komunikacji, który prowadzi do nieporozumień.
3. Różnice w wartościach – odmienności w wartościach i przekonaniach mogą wpływać na postrzeganie potrzeb.

 

Ważne jest, aby partnerzy byli świadomi tych przeszkód i starali się je pokonywać poprzez otwartą komunikację i gotowość do pracy nad relacją. Co jeśli nasze potrzeby partnerskie są inne?

 

Partnerski kompromis

 

Kompromis odgrywa istotną rolę w zaspokajaniu potrzeb w związku. W sytuacjach, gdy potrzeby partnerów są sprzeczne, ważne jest, aby obie strony były gotowe do znalezienia wspólnego rozwiązania. Czasami wymaga to ustępstw, które mogą być trudne, ale są niezbędne dla długotrwałej harmonii w związku. Rozmowa jest kluczem komunikacji, może niezgoda na jednym polu pogłębi rozmowy w danym temacie i okaże się, że partnerzy są w stanie zbudować adaptacyjną potrzebę.

 

Wyrażanie i zaspokajanie potrzeb seksualnych

 

Nawiązując do norm indywidualnych i partnerskich, wiemy, że mogą się one między sobą różnić. Za naszymi normami idą potrzeby seksualne, które są ich wyrazem. Podobnie jak w przypadku innych potrzeb, wyrażanie potrzeb seksualnych może być trudne. Kluczowe jest, aby partnerzy czuli się komfortowo, rozmawiając o swoich pragnieniach, fantazjach i granicach. Otwartość i szczerość w tej kwestii może prowadzić do większej satysfakcji w życiu seksualnym. Ważne jest, aby partnerzy wspólnie odkrywali swoje potrzeby seksualne, co może prowadzić do większej intymności. Obejmuje to eksplorację różnych aspektów życia seksualnego, w tym technik, fantazji oraz granic. Komunikacja na temat tych potrzeb jest kluczowa dla stworzenia satysfakcjonującego życia intymnego.

 

 

Praktyczne wskazówki

 

1. Regularne rozmowy – poświęcaj czas na rozmowy o potrzebach i oczekiwaniach.
2. Ustalenie granic – jasno określ, jakie są Twoje granice oraz granice partnera.
3. Szukaj wspólnych zainteresowań – znajdź aktywności, które obie strony lubią, co może pomóc w budowaniu więzi.
4. Zadawaj pytania – regularnie pytaj partnera o jego potrzeby i uczucia.

 

Mamy nadzieję, że teraz wiesz, jak kluczowe jest zrozumienie i wyrażanie potrzeb indywidualnych oraz partnerskich w relacjach romantycznych. Dobre komunikowanie się oraz poszanowanie norm obojga partnerów stanowią fundament zdrowego związku. Poniżej przedstawiamy kilka praktycznych wskazówek, które mogą pomóc w lepszym zaspokajaniu potrzeb:

 

1. Regularne rozmowy: Ustalcie czas na szczere dyskusje o swoich potrzebach, pragnieniach i oczekiwaniach. To pomoże w budowaniu więzi i zrozumieniu siebie nawzajem.
2. Wyrażanie uczuć: Korzystajcie z „ja” komunikacji, aby wyrazić swoje emocje bez obwiniania partnera. Przykładowo: „Czuję się zaniepokojony, gdy…”.
3. Aktywne słuchanie: Słuchajcie uważnie siebie nawzajem. Okazywanie empatii i zrozumienia może pomóc w odkrywaniu ukrytych potrzeb.
4. Ustalenie granic: Jasno określić swoje granice i upewnijcie się, że obie strony czują się komfortowo.
5. Elastyczność i kompromis: Bądźcie otwarci na kompromisy w sytuacjach, gdy wasze potrzeby się różnią. Szukanie wspólnych rozwiązań może wzmocnić relację.
6. Eksploracja potrzeb seksualnych: Regularnie rozmawiajcie o swoich pragnieniach seksualnych, co może prowadzić do większej intymności i satysfakcji w życiu intymnym.

 

Pamiętajcie, że zdrowa relacja opiera się na wzajemnym zrozumieniu, szacunku i gotowości do wspólnego rozwoju.

 

 

 

Więcej ciekawych artykułów przeczytasz na naszym blogu – blog psychologiczny

Bibliografia:

centrumdobrejterapii.pl/materialy/pojecie-normy-w-seksuologii-i-definicja-zdrowia-seksualnego/
stowarzyszeniefidesetratio.pl/Presentations0/01Parol2013.pdf
joannawalczak.pl/zaspokajanie-potrzeb-w-zwiazku/
psychologiacodziennosci.pl/2022/11/27/dlaczego-moje-potrzeby-w-zwiazku-sa-niezaspokojone/
bright-life-counseling.com/2011/11/14/czy-chcesz-wiedziec-czy-twoj-seks-z-inna-osoba-miesci-sie-w-normie-seksualnej/