Depresja poporodowa: objawy, przyczyny i leczenie

„Depresja poporodowa nie jest wyrazem słabości kobiety czy znakiem, że nie jest dobrym materiałem na matkę.”

Przyjście dziecka na świat wywołuje w matce lawinę potężnych emocji. Od ekscytacji, radość przez strach i niepokój. Może się też skończyć stanem, który przez lata w świadomości społecznej nie kojarzył się z początkiem macierzyństwa – depresją. Depresja poporodowa nie jest wyrazem słabości kobiety czy znakiem, że nie jest dobrym materiałem na matkę. To bardzo ważne, aby matka i dziecko szybko otrzymali wsparcie społeczne i profesjonalną pomoc, aby proces wiązania się matki z dzieckiem nie został zakłócony.

Depresja poporodowa i inne problemy a potrzeby młodej mamy

Statystyki wskazują, że większość młodych mam przeżywa tak zwany baby blues. Baby blues pojawia się w pierwszych dobach po porodzie i jest ściśle związany z burzą hormonalną, którą wywołuje w kobiecie poród i początki laktacji (niski poziom endorfin, bardzo wysoki poziom oksytocyny i prolaktyny). Kobieta może przeżywać gwałtowne zmiany nastroju i prezentować zwiększoną płaczliwość. Mama może czuć się przytłoczona nową rzeczywistością i ciężarem odpowiedzialności jaki spadł na nią z dnia na dzień. Kobieta w połogu może przeżywać podwyższoną wrażliwość na bodźce. To bardzo ważne, aby wsłuchać się w potrzeby kobiety i zadbać o jej komfort. Natężenie światła, brak hałasu dochodzącego zza okna, miękka pościel – to wszystko ma znaczenie w procesie odzyskiwania sił po porodzie. Mamy przeżywają też trudności z zaśnięciem oraz epizody smutku i niepokoju. Psychologowie zauważają również zjawisko jakim jest żałoba po stanie ciąży. Z dnia na dzień kobieta ze „stanu błogosławionego”, w którym wszyscy pytają o jej samopoczucie i się o nią nadzwyczaj troszczą, ląduje w najsurowiej ocenianej roli społecznej. Dodatkowo, w naszym kręgu kulturowym, z reguły uwaga społeczeństwa skupia się na dziecku. To noworodek dostaje prezenty, kartki i wyrazy uznania, kobieta może się w tym poczuć zapomniana. Niektóre kobiety przeżywają też tak zwany syndrom pustego brzucha, czyli tęsknotę za stanem ciąży i wyjątkowej bliskości dziecka. Takie stany z reguły ustają około dwa tygodnie po porodzie, kiedy największe trudności i dolegliwości związane z porodem ustaną. Jeżeli potrzeby kobiety nie zostaną zaopiekowane, jeżeli nie otrzyma należytego wsparcia w opiece nad sobą i dzieckiem, baby blues może przerodzić się w depresję poporodową. Na pojawienie się depresji poporodowej ma również wpływ indywidualna predyspozycja do stanów depresyjnych, historia zaburzeń psychicznych, traumatyczny poród oraz stan zdrowia dziecka. W bardzo rzadkich przypadkach może również dojść do psychozy poporodowej. Taki stan bezpośrednio zagraża zdrowiu i życiu matki oraz dziecka, wymaga natychmiastowej hospitalizacji.

jak sobie radzić z depresją poporodową
Depresja poporodowa nie oznacza, że jesteś złą matką lub sobie nie radzisz.

Przemiany kulturowe a depresja poporodowa

Można odnieść wrażenie, że obecnie dla większości osób, słowo „połóg” jest dość enigmatyczne i mało znaczące. Zazwyczaj w ten sposób opisuje się po prostu „ten czas po porodzie”. Wraz z przemianami kulturowymi m.in. zerwaniem ze wzorem wielopokoleniowych domów, tradycje połogowe zostały zapomniane. Połóg wyrasta ze słowa „polegiwać”, kobieta po porodzie powinna jak najdłużej leżeć, aby odpoczywać, zbierać siły i nie obciążać dodatkowo mięśni dna miednicy. Niesamowicie interesujący jest fakt, że porównując tradycje połogowe w różnych kulturach, dostrzeżemy wiele podobieństw. W słowiańskich lasach, na pustyni afrykańskiej i w dżungli amazońskiej przeżywano połóg w bardzo podobny sposób. Przede wszystkim, nikt przed kulturą zachodu, nie wpadł na pomysł, że nowo narodzona mama wie jak zajmować się noworodkiem. Czas połogu był czasem powolnej nauki i poznawania się z dzieckiem. Przez 40 dni po porodzie jedynym zadaniem kobiety było wykarmienie swojego dziecka. 40 dni ma bezpośredni związek z laktacją – po tym czasie laktacja się stabilizuje. W wielu kulturach opisywane są rytuały kąpieli i masażu mamy. Używano do tego najlepszych zapachów i olejków. Na czas połogu starszymi dziećmi kobiety (jeśli takie były) zajmowała się reszta rodziny. W mniejszych społecznościach sąsiedztwo umawiało się na dostarczanie posiłków – były to zawsze rozgrzewające potrawy. Nawet biedne rodziny przygotowywały dania z najlepszych składników, w trosce o nową mamę i jej dziecko. W języku marokańskim położnica to Nafsa, jest to słowo, które łączy w sobie trzy znaczenia: jest to ktoś wyjątkowy, z cechami panny młodej i wrażliwy na zranienie. Te znaczenia pięknie pokazują, jak bardzo w tym czasie należy kobiecie okazać troskę i wsparcie. Obecnie, większość tych tradycji zostało zapomnianych, a w ich miejsce zostały włożone nierealne zdjęcia z instagrama i nieme oczekiwanie, aby kobieta jak najszybciej wróciła do siebie. Tak jakby szybkość powrotu do społecznego życia miało być miarą tego jak odporna jest kobieta, jak zorganizowana i jak wspaniale nadaje się na matkę. To bardzo ważne, aby do świadomości społecznej powróciła cierpliwość w stosunku do naturalnych zmian jakie zachodzą w ciele matki po porodzie. Paradoksalnie, to, co przyspiesza odzyskiwanie sił to wytrwały odpoczynek, na który większość młodych mam nie może lub nie chce sobie pozwolić. Tak ogromne oczekiwania wobec mam i nierealny obraz pierwszych dni rodzicielstwa przyczynia się do rozwoju zaburzeń emocjonalnych po porodzie.

Tata również w ryzyku

Wspomniane przemiany kulturowe przyczyniły się również do wzrostu zaangażowania młodych ojców w proces ciąży, porodu i opieki nad noworodkiem. Dla mężczyzny pojawienie się dziecka, również wiąże się z ogromnymi zmianami życiowymi – pojawienie się ogromnej odpowiedzialności za drugiego człowieka, poczucie zejścia na dalszy plan, zmartwienie o stan psychofizyczny partnerki. W literaturze opisywane są nawet spadki testosteronu w pierwszych tygodniach życia noworodka. Perspektywa ewolucyjna wyjaśnia to zabezpieczeniem przed zranieniem matki i dziecka. Realne obciążenie i duże oczekiwania względem młodego taty, wpływają na jego stan emocjonalny. Szczególną grupą ryzyka są ojcowie młodzi, z historią depresji, doświadczający trudności w relacji lub zmagający się z trudną sytuacją finansową. Depresja ojca po narodzinach dziecka może utrudnić proces tworzenia się przywiązania do dziecka i negatywnie wpłynąć na kobietę po porodzie. Profesjonalna pomoc w takim przypadku będzie korzystna dla całej rodziny.

Pojawienie się nowego członka rodziny to ogromna radość, ale może również wiązać się z dodatkowym stresem ojca.
Pojawienie się nowego członka rodziny to ogromna radość, ale może również wiązać się z dodatkowym stresem ojca.

Jak sobie pomóc w przypadku depresji poporodowej?

Tradycje połogowe przestały chronić młode rodziny. Matki i ojcowie często mieszkający sami, w odległej miejscowości są zdani sami na siebie. To ważne, aby odpowiednio szybko zadbać o potrzeby swoje a przez to rodziny.

Komunikuj. Może być kuszące odgrywanie roli dzielnej mamy lub dzielnego taty. Być może z natury jesteś skrytą osobą i nie lubisz dzielić się swoimi przeżyciami. Postaraj się przekonać do wartości rozmawiania z bliskimi o swoich trudnościach. Mówienie o tym, że ci trudno, może zapewnić ci ulgę i wsparcie.

Nie odcinaj się. Nie musisz organizować przyjęć rodzinnych lub długich spotkań towarzyskich. Jednak to ważne abyś pozostał/pozostała w kontakcie z najbliższymi. W czasie połogu szczególnie wartościowa może być obecność osób, które zostały już doświadczone rodzicielstwem – ich zrozumienie dla twojego stanu będzie nieocenione.

Wyraź swój ból w namacalny sposób. Możesz opisać swoją stratę w pamiętniku, napisać list do utraconej osoby lub zrobić album ze zdjęciami ukochanej osoby. Dla niektórych, utrata to impuls do zakładania fundacji lub organizacji memoriałów aby zachować pamięć o kochanym obiekcie.

Odpuść sobie. Nie musi być idealnie posprzątane, nie musisz gotować, możesz zapomnieć o czyichś urodzinach. Odpuść sobie tak bardzo jak to tylko możliwe i przez pierwsze 6 tygodni skup się tylko na sobie, partnerze i dziecku.

Odpoczywaj. Zadbaj o miejsce i czas na relaks. Musisz mieć przestrzeń na regenerację sił, aby być w stanie zaopiekować się małym człowiekiem.

Rozważ psychoterapię.Psychoterapeuta będzie towarzyszył ci w trudnościach, rozumiał twój stan i udzielał profesjonalnego wsparcia. Opieka nad niemowlakiem może być niesamowicie wymagająca. To ciągłe skupienie na czyichś potrzebach może sprawić, że zapomnisz o swoich. Jeżeli nie zadbasz o swoje potrzeby będzi ci trudno ze spokojem zajmować się noworodkiem. Psychoterapeuta skupi się na Tobie, a dzięki temu będzie Ci łatwiej być rodzicem.


Nie odcinaj się od najbliższych, ale daj sobie czas na odpoczynek.

Pierwsza sesja terapii

Umów się na sesję terapii online i przekonaj się, jak pomożemy Ci zwyciężyć Twój problem i ile czasu to zajmie.

Formularz Ogólny
Akceptacja polityki prywatności i regulaminu: *
Zgoda na otrzymywanie wiadomości:
psycholog dla dziecka

Czy moje dziecko potrzebuje psychoterapii? Czy skorzystać z konsultacji rodzicielskiej z psychoterapeutą?


„Jeżeli Twoje dziecko przeżywa problemy, możesz zastanawiać się, czy konsultacja ze specjalistą jest dobrym wyjściem. Być może taką myśl podsunie Ci nauczyciel, znajomy czy członek rodziny.”

Każde dziecko w procesie rozwoju przeżywa wzloty i upadki: okresy buntu i wzmożonej złości, kłopotów w relacjach rówieśniczych czy w zdobywaniu wiedzy szkolnej. Rodzicielstwo to duże wyzwanie, z którym mierzymy się bez instrukcji obsługi i jasnych odpowiedzi. Jeżeli Twoje dziecko przeżywa problemy, możesz zastanawiać się nad konsultacją z terapeutą. Być może taką myśl podsunie Ci nauczyciel, znajomy czy członek rodziny. Z jednej strony każdemu rodzicowi zależy na dobru swojego dziecka i każdy chce jak najszybciej udzielić pomocy dziecku. Z drugiej strony nikt nie chce bez wyraźnej potrzeby narażać swojej rodziny na stres spotkania z psychoterapeutą. Dobrym wyjściem na początek może być konsultacja rodzicielska i porozmawianie o dziecku ze specjalistą bez jego obecności. Jeśli dzieci przeżywają problemy emocjonalne, skonsultowanie sytuacji z profesjonalistą może być konieczne. Kiedy jest na to czas? Niestety, w tak skomplikowanych sytuacjach nie ma jasnej ścieżki działań, ponieważ sytuacja każdej rodziny jest inna. Jest jednak kilka ważnych wskaźników, które należy wziąć pod uwagę.

Siła intuicji rodzica w rozpoznawaniu problemów dziecka

To rodzic spędza najwięcej czasu ze swoim dzieckiem, zna jego historię życia, uwarunkowania temperamentalne i osobowościowe. Intuicja rodzica jest, niestety niedocenianym, a bardzo ważnym wskaźnikiem tego, jak niepokojące są objawy dziecka. Jednak aby móc posłuchać swojej rodzicielskiej intuicji należy ją w sobie rozwinąć i się w nią głęboko wsłuchać. Niech to będzie proces opisywany przez uznanego psychoanalityka Wilfreda Biona – zamyślenie. Zamyślenie to proces, w którym rodzic uważnie i głęboko wsłuchuje się w emocje swojego dziecka, stara się przyjąć i psychologicznie przetrawić przeżycia dziecka tak, aby je lepiej zrozumieć i aby mocniej związać się z dzieckiem. Bionowskie zamyślenie służy współczuciu, towarzyszeniu w rozwoju i przywróceniu nadziei. Jest to proces dostępny i osiągalny dla każdego rodzica, jednak wymaga od niego dużej pracy emocjonalnej, na którą nie każdy się decyduje lub ma zasoby. Niemniej rodzic, który stworzył z dzieckiem wystarczająco bezpieczne przywiązanie może, a nawet powinien oprzeć się na swojej intuicji i jej zaufać. Jeżeli w Twojej głowie zakorzeni się przekonanie, że coś jest nie tak, że zachowania Twojego dziecka nie mieszczą się już w normie rozwojowej, że nie potrafisz już być wystarczającym wsparciem dla swojego dziecka, nie wahaj się poszukać pomocy.

psychoterapia dla dzieci online
Czasami duże zmiany w życiu rodziny mogą sprawić, że konsultacja psychoterapeutyczna będzie konieczna. Zachowanie dziecka jest wskazówką.

Pomoc psychoterapeuty w chwilach nierównowagi rodziny

Zmiany wywołują stres, z reguły więc będą więc miały mniejsze lub większe przełożenie na zachowanie twojego dziecka. Jeżeli zmiana nie była zbyt duża, inwazyjna lub nagła są duże szanse, że Twoje dziecko płynnie przez nią przejdzie. Jeśli jednak nie było możliwości, aby zmiana była dla dziecka łagodna, może to wywołać problemy emocjonalne. Przede wszystkim wielu problemom emocjonalnym można zapobiec. Jeżeli spodziewasz się zmiany miejsca zamieszkania, zmiany szkoły czy struktury rodziny (np. rozwód lub pojawienie się rodzeństwa) nie ukrywaj tego przed dzieckiem. Postaraj się porcjować stresujące informacje dziecku, rozmawiaj z nim szczerze o tym co nadejdzie, stwórz przestrzeń na jego pytania i postaraj się zaakceptować i nazwać wszystkie emocje, które pojawią się w dziecku – szczególnie te trudne. Są jednak zmiany, które przychodzą bez ostrzeżenia – choroba, śmierć, wypadek, nagła utrata pracy przez rodzica czy kataklizm to wydarzenia wymagające dla osoby dorosłej, tym bardziej dla dziecka, które jeszcze nie ma tylu zasobów, aby pozytywnie przejść przez taką sytuację. Dlatego bardzo prawdopodobne, że po takim doświadczeniu wasza rodzina skorzysta ze wsparcia psychologicznego.

Czy skonsultować się z psychoterapeutą? – emocje wskazówką

Innym wskaźnikiem, który warto wziąć pod uwagę są trudne emocje dziecka. Jeżeli Twoje dziecko mierzy się z problemami na wielu różnych polach, np. relacji rodzinnych, relacji przyjacielskich i obowiązku szkolnego, może to znaczyć, że bez profesjonalnej pomocy będzie Wam zbyt trudno odbudować odporność psychiczną dziecka w tylu sferach. Dziecko, które deklaruje, że źle czuje się ze samym sobą, jest niepewne siebie, obawia się przyszłości, prezentuje podwyższony poziom lęku, to najprawdopodobniej dziecko wymagające pomocy psychologicznej. Znakiem, który powinien bezwzględnie i natychmiastowo zaalarmować rodziców są myśli samobójcze. Myśli samobójczych nie można lekceważyć, zawsze są oznaką trudności emocjonalnych, zawsze oznaczają, że należy się przynajmniej skonsultować z dobrym specjalistą, a potem rozważyć podjęcie terapii.

Czy moje dziecko potrzebuje psychologa? – zachowanie wskazówką

Jeżeli zachowania Twojego dziecka są przyczyną chronicznych problemów w szkole lub poważnie zakłócają wasze życie rodzinne, ważne jest, aby otrzymać profesjonalną pomoc. Destrukcyjne, gwałtowne lub ryzykowne zachowania mogą być powodowane przez zbyt duży lęk, frustrację, doświadczenie traumatyczne lub niezdiagnozowane problemy w uczeniu się. Innym ważnym wskaźnikiem są zmiany w sposobie odżywiania się lub w rytmie snu twojego dziecka. Drastyczne odchudzanie się, epizody kompulsywnego objadania się, lęki nocne lub bezsenność mogą być powodowane przez problemy somatyczne lub psychologiczne. Takie problemy mają duży wpływ na prawidłowy rozwój twojego dziecka dlatego należy je odpowiednio szybko skonsultować. Sięganie po używki może być elementem młodzieńczego buntu, który w dłuższej perspektywie jest konieczny dla ugruntowania zdrowej struktury osobowości człowieka. Jednak sięganie po używki przez młodą osobę często jest wyrazem nie radzenia sobie w obecnej sytuacji, w takim wypadku należy dziecku zapewnić pomoc.

Psychoterapia dla dzieci a konsultacja rodzicielska

To bardzo ważne, aby dotrzeć do źródła zachowania Twojego dziecka. Czasami rodzice mają z tym problem. Być może w gąszczu obowiązków lub nawet z powodu zbyt wielkiej troski rodzicowi umknęło coś, co terapeucie dzięki odpowiedniemu przygotowaniu będzie łatwiej uchwycić. Kiedy już jasne będzie, co stoi za zachowaniem dziecka, istnieje wiele terapii które pomogą odzyskać kontrolę nad swoim zachowaniem, budować konstruktywne sposoby radzenia sobie i przywracać dobrostan całej rodziny. Dobrym wyjściem na początek może być konsultacja rodzicielska, podczas której można porozmawiać ze specjalistą o trudnościach dziecka i wypracować konstruktywne metodami radzenia sobie z różnymi sytuacjami.


Pierwsza sesja terapii

Umów się na sesję psychoterapii online i przekonaj się, jak pomożemy Ci zwyciężyć Twój problem i ile czasu to zajmie.

Formularz Ogólny
Akceptacja polityki prywatności i regulaminu: *
Zgoda na otrzymywanie wiadomości: